tanrı

Metafiziksel düşüncede vahiy otorite ya da inanç temeli üzerinde varolduğu kabul edilen, varlık ve değerin kaynağı olan mutlak, zorunlu, yüce varlık. Doğanın bir parçası olmayan, ama doğanın yaratıcısı ya da nedeni olan, zaman ve mekan kavramlarının kendisine uygulanamayacağı, varlığa gelmiş olduğu düşünülemeyen, doğadan çok daha kudretli ve mutlak iyi olan doğaüstü, ezeli-ebedi ve sonsuz varlık.

Bu makalenin ilgili olduğu konu başlıkları: tanrı, tanrı
Metafiziksel düşüncede vahiy otorite ya da inanç temeli üzerinde varolduğu kabul edilen, varlık ve değerin kaynağı olan mutlak, zorunlu, yüce varlık. Doğanın bir parçası olmayan, ama doğanın yaratıcısı ya da nedeni olan, zaman ve mekan kavramlarının kendisine uygulanamayacağı, varlığa gelmiş olduğu düşünülemeyen, doğadan çok daha kudretli ve mutlak iyi olan doğaüstü, ezeli-ebedi ve sonsuz varlık. Doğanın üstünde ve ötesinde olan, doğanın ve insan yaşamının çeşitli boyut ya da görüntülerini yöneten yüce varlık. Tek ilah olan Allah'dan başka mabutlara verilen isim.

Bu maddede monoteistik ve henoteistik 'Tanrı' anlayışı ve sözcüğün tarihi süreci açıklanmaktadır. Politeistik tanrı ve tanrıça anlayışları için: Tanrı ve Tanrıça maddelerine bakınız.


Tanrı, özellikle monoteistler (tek tanrıcılar) tarafından evrenin tek yaratıcı ve yöneticisi olduğuna inanılan ilahi varlık için kullanılan Türkçe sözcüktür. Politeistik inançlarda genelde ilahların cinsiyeti bulunur ve erkek olanlarına tanrı, kadın olanlarına tanrıça denir. Tanrı kavramı her monoteistik ve henoteistik inançta değişiklik gösterir. Yine de bu farklı inançlardaki tanrı kavramını tanımlamak için sadece tanrı sözcüğü kullanılabilir. Teolog ve filozoflar, tarih boyunca, sayısız Tanrı kavram ve anlayışlarını incelemişlerdir. Felsefenin metafizik dalı Tanrı'nın varlığı sorusunu konu edinse de, bu soru din felsefesi alanında da incelenen önemli tartışmalardandır.

Etimolojisi

Kelimenin kökeni'nin Sümer dilinde tanrı anlamına gelen "dingir" kelimesinden geliyor olması muhtemeldir. İslam öncesi dönemde Türklerin tapındıkları Tengri isimli ve gök anlamına gelen varlığa verilen ad iken zaman içinde uğradığı değişimle doğaüstü yaratıcı güce veya değişik kültürlerin tapındıkları benzer güçlere, varlıklara verilen genel ad olmuştur.

TDK Güncel Türkçe Sözlük'üne göre, tanrı sözcüğü "Çok tanrıcılıkta var olduğuna inanılan insanüstü varlıklardan her biri, ilah." ve özel isim olarak da "Allah." anlamlarına gelmektedir.1

Günümüzde Allah ismi yerine de kullanıldığı gibi, biraz da İslam'ın kültürel etkisi nedeniyle, Allah sözcüğü Türkçe bir sözcük olarak diğer monoteistik inançlardaki, özellikle de İbrahimi dinlerdeki, Tanrı kavramı için, tanrı sözcüğü yerine kullanılmıştır fakat bu İslam dinince kabul edilmeyen bir davranış olarak tanımlanabilmektedir.

M.Ö. 1766 yılında yazılan Çin kronikinde geçen en eski tutanaklarda bulunulan en eski Türkçe kelimeler tanrı, ordu ve kut (mutluluk) kelimeleridir.[1]

Türkçe'de Çalab da tanrı için kullanılan başka bir isimdir.

İslam'da Tanrı

İslam dininde Allah ismi, Tanrı'nın özel ismidir ve genel olarak "Tanrı" ismi yerine kullanılır. İlah, Semitik El ismi ile akraba olan ve genel olarak Tanrı anlamında kullanılan bir başka sözcüktür. Allah ise belirlilik eki getirilmiş özel isimdir. İslam'da Allah'ın çeşitli sıfatlarından oluşan Allah'ın 99 ismi, Esmaül Hüsna yani Güzel İsimler mevcuttur. 99 tane olan bu isimler de "Tanrı" sözcüğü yerine kullanılmaktada. Modern zamanlarda İslami çevrelerde, Allah dışında ve bu 99 isimden de olmayan sözcüklerin Allah sözcüğü yerine İslam'daki "Tanrı" kavramı için kullanılmasını rahatsızlık verici bulunduğu olmuştur.

Tanrı Anlamları

tanrı

Çok tanrıcılıkta var olduğuna inanılan insanüstü varlıklardan her biri, ilah.

tanrı

Türkçe tanrı kelimesinin İngilizce karşılığı.
[Tengri] n. God, the Eternal, Father, the Divinity, the Almighty, the Creator, the Deity, the godhead, Heaven, the Infinite, the Providence n. deity, divinity

tanrı

evrende var olan her şeyin yaratıcısı, koruyucusu olduğuna ve tekliğine inanılan yüce varlık, yaradan, oğan, allah, rab, mevla, malik. çoktanrıcılıkta var olduğuna inanılan insanüstü varlıklardan her biri, ilâh.

tanrı

Türkçe tanrı kelimesinin Fransızca karşılığı.
Dieu, Père éternel, Le Créateur, la Providence

tanrı

Türkçe tanrı kelimesinin Almanca karşılığı.
n. Allmächtige, Gott, Gottheit, Herrgott
...

Okuma Önerileri

Misyonerlik
1 yıl önce

Latince missio teriminden gelmekte olan “misyon”, sözlük anlamı itibarıyla görev, yetki, bundan türetilmiş olan misyoner terimi ise “gör

Misyonerlik, Bizans İmparatorluğu, Din, Latince, Mevlana, Musevilik, Orta Çağ, Osmanlı İmparatorluğu, Pavlus, Said Nursİ®, Sihizm
Teoloji
2 yıl önce

Teoloji sözcük anlamı olarak tanrıbilim demektir. (Yunanca θεος, theos, "Tanrı", + λογος, logos, "bi

Teoloji, Bilim, Din, Din Bilimleri, Hristiyan teolojisi, Misyoloji, Patroloji, Tanrı, Yunanca, İlahiyat
Amfora
2 yıl önce

Amfora, gövdesinden daha ince olan boyun kısmının altında dibe doğru daralak sonlanan iki kulplu, antik dönemlere özgü bir çeşit Yunan çö

Amfora, Anabasis, Antik Yunanca, Athena, Eski Yunanca, Karadeniz Bölgesi, Latince, Sinop, Yunus balığı, Zeytin, Zeytinyağı
Semah
2 yıl önce

Semah, Alevi ve Bektaşi topluluklarında yaygın olan ve müzik eşliğinde uygulanan tören nitelikli âyindir. "Semah"ın Alevi ve Bektaşi Cem'ler

Semah, Alevi, Bektaşi, Cem, Dans, Müzik, Taslak, İslam
Lort
3 yıl önce

Lort ünvanı alan kadınlara bir örnek olarak verilebilir.

Yaratmak
2 yıl önce

Yaratmak, Dogma, Edebiyat, Felsefe, Günah, Sıfat, Taslak, Türk Dil Kurumu, ,
Unutmabeni
3 yıl önce

Unutmabeni (Unutma beni olarak da yazılır), bilimsel ismi ile ''Myosotis'' (Yunanca: "fare kulağı") olan bir çiçekli bitki cinsidir. Boraginacea

KIRKLAR
1 yıl önce

Kırklar, Türk halk inancında Kırk Evliya. Kırkavlan da denilir. Bilinmeyen biryerlerde yaşayan kırk kutlu kişidir.

AŞKIN
3 yıl önce

(Os. Müteâl, Fr. Transcendant, Al. Transscendent, İng. Transcendent, İt. Transcendente). Varlığını aşan..

Abraham Lincoln
1 yıl önce

Abraham Lincoln, Amerikalı siyasetçi, devlet başkanı, hukukçu. Amerika Birleşik Devletleri'nin 16. başkanı. Amerikan İç Savaşı (1861-1865)

Abraham Lincoln suikastı, 1861, 1865, Amerika Birleşik Devletleri, Amerika Birleşik Devletleri Başkanları, Amerikan İç Savaşı, Andrew Jackson, Andrew Johnson, Benjamin Harrison, Bill Clinton, Calvin Coolidge
...

Görüşler

misafir Avatar
misafir - 5 yıl önce
Teşekkür ederim. Al-ilah=Allah al=baba ilah=Tanrı Allah=BabaTanrı Al=ay ilah=Tanrı Allah=AyTanrısı el=anne ilat=Tanrıça El-ilat=Ellat Ellat=AnaTanrıça el=güneş ilat=Tanrıça Ellat=GüneşTanrıçası fallah=bedeviIrkı alah=bedeviTanrısı yani milliTanrı FALLAH''ın Tanrısı = ALLAH.

Görüş/mesaj gerekli.
Markdown kullanılabilir.