High Mobility Multipurpose Wheeled Vehicle

:``Bu madde askeri HMMWV aracını açıklamakta olup, General Motors tarafından üretilen Hummer başka bir madde altındadır. ``

``Bu madde askeri HMMWV aracını açıklamakta olup, General Motors tarafından üretilen Hummer başka bir madde altındadır. ``
Otomobil modeli tanıtım kutusu | image = | name = High Mobility Multipurpose Wheeled Vehicle (Humvee) | Üretici = AM General | Model Adı = M998 Truck | Üretim yılı = 1984-Present | Karoseri = | Motor tipi = 8 silindirli. Dizel 6.5 L | Hava direnç katsayısı = | Motor gücü = 150 hp @ 3600 rpm, EPA-Certified | Tork = | Max. Hız = 88 km/s | 0-100 km/s = | Sıkıştırma oranı = | Yakıt sistemi = | Şanzıman = | Aks mesafesi = | Uzunluk = 4.6 m | Genişlik = 2.1 m | Yükseklik = 1.8 m, düşürülebilir to  1.4 m | Boş ağırlığı = 2340kg | Yakıt deposu = | Tasarımcısı = | Platform = | Benzeri =

M998 High Mobility Multipurpose Wheeled Vehicle (İngilizce HMMWV ya da Humvee Türkçe Yüksek Hareket Kabiliyetli Çok Amaçlı Vasıta) askeri kullanım için üretilen 4 X 4 sınıfında AM General firması tarafından geliştirilmiş bir taşıttır. Bu taşıt daha önceden Amerikan Ordusu servisindeki M151 1/4 tonluk MUTT, M561 "Gama Goat", M718A1 ve M792 model ambulanslar, CUCV ile diğer ülke ve ordular tarafından kullanılan hafif sınıf araçların yerine geçmiştir. Humvees daha sonra üretilecek askeri amaçlı Hummer ve sivil amaçlı SUV taşıtlarına ilham kaynağı olmuştur.

Özellikleri

HMMWV çekiş sisteminde yüksek ask tekniğinden yararlanır.

Amerikan Ordusu servisinde en az 17 farklı HMMWV tasarımı kullanılmaktadır. HMMWV araçları kargo/birlik taşıma, otomatik silah platformu, cankurtaran (dört sedye veya sekiz oturan yaralıya kadar) , M220 TOW taşıyıcı, M119 obüs çekici, M-1097 Avenger Kaideye Monteli Stinger platformu , MRQ-12 doğrudan hava destek aracı, S250 barınak taşıyıcı ve diğer rollerde kullanılmaktadır. Araç su geçişlerinde normal hallerde 76 santimetre ya da baca aparatı ile 1.5 metreyeye kadar derin sulardan geçebilir.

Aracın toplam ağırlığı diğer bir opsiyonel techizatı olan vinç ve tamamlayıcı zırhı ile azami 2700 kiloyu bulur. M1025 ve M1043/M1044 tasarımları MK19 bombaatar, M2 Browning makineli tüfek, M240G/B ve M249 makineli tüfekleri ile silahlandırılabilir. Yeni üretilen M1114 ``gelişmiş zırhlı`` HMMWV modeli de bu saydığımız silahlar ile donatılmaktadır. Bazı M1114 ve M1116 gelişmiş zırhlı M1117 zırhlı güvenlik araçlarında silah operatörünün silahı araç içerisinden kumanda etmesini sağlayan CROWS sistemi takılmıştır.

Tarihi

füzesi ateşlerken.] 1970li yılarda Amerikan Ordusu askeri amaçlı kullanılan sivil tasarımlı kamyonlardan daha fazla yararlanamayacağını düşünmeye başladı. 1977 yılında Lamborghini firması geliştirdiği Cheetah modeli ile Amerikan Ordusunun kapısını çaldı. 1979 yılında ABD Ordusu Yüksek Hareket Kabiliyetli Çok Amaçlı Vasıta (High Mobility Multipurpose Wheeled Vehicle veya HMMWV) sınıfında araçlar için gerekli ölçütlerini açıkladı. O yılın Temmuz ayında çalışmalarına başlayan AM General firması bir yıldan az bir süre sonunda ilk deneme modeli olan M998 test etmeye başladı.

1981 yılının Haziran ayında ABD Ordusu AM General firmasının ABD Hükümeti için daha çok deneme modeli üreteceği ihaleyi kazandığını açıkladı. 1985 yılında firma toplamda 55,000 adetlik asıl HMMWV ihalesini kazandı. HMMWV ler ilk olarak 1989 yılında Panama nın işgali sırasında kullanıldı.

HMMWV modeli ilerleyen yıllarda Amerikan Ordusunun omurgasını oluşturmuştur.10,000 adetten fazla araç Irak ın Özgürleştirilmesi Harekatı bünyeside 2003 yılındaki işgal sırasında kullanıldı.

Kosova Savaşı sırasında Yugoslav Ordusu tarafından ele geçirilen bir Amerikan Humvee`si Sırbistanın başkenti olan Belgradda Askeri müzede sergilenmektedir.

Çatışmalarda Kullanımı



HMMWV tasarım amacı ön cepheye insan ve haff kargo taşımaktı. Aynen ilk üretilen Jeep modelinde olduğu gibi, ilk üretilen HMMWVlerin ne zırhı nede NBK silahlara karşı koruması vardı. Buna rağmen klasik çatışmaların yaşandığı Çöl Kalkanı harekatı sırasında dahi fazla bir kayıp verilmedi. Ancak 1993 yılındaki Mogadişhu Harekatında yerleşim alanları içerisindeki çatışmalarda araç ve mürettabat gerçekten zorlu zamanlar geçirdi. Buna rağmen araç içerisindeki mürettabattan fazla kayıp vermeden birliklerine geri getirmeyi başaracak şaseye sahipti. Somalide meydana gelen çatışmaların ardından ordu üretici firmadan HMMWVlerin daha fazla zırhla kaplanmasını istedi. Üretilen M1114 modeli küçük kalibreli silahlara karşı gerekli korumayı sağlıyordu. 1996 yılında sınırlı sayıda üretilen M1114 Ortadoğudaki çatışmalardan önce Balkanlarda kullanıldı. Bu araç M998 göre daha geniş, çok daha güçlü yeni nesil turboşarjlı motora, klimaya ve güçlendirilmiş süspansiyon sistemine sahipti. En önemlisi tümüyle sertleştirilmiş çelikle kaplanan aracın camları da mermiye karşı dayanıklıydı. Irak ta meydana gelen doğrudan saldırı ve gerilla çatışmalarından ötürü AM General firması üretiminin büyük bir kısmını bu model araçların yapımına ayırmıştır.

Değişiklikler

Irak`ta kullanılmakta olan M998 model HMMWVlereGelişmiş Zırh aparatı takılarak korunması arttırılmıştır. Bu aparat içerisindeki zırhlar aracın birkaç farklı noktasındaki zayıf noktaları güçlendirmeyi amaçlamaktadır.Bunlar içerisinde zırhlandırılmış kapı ve kurşun geçirmez camlar, arka zırh koruması, balistik ön cam koruması, zırhlandırılmış koltuk,güçlendirilmiş tavan ve patlayıcı düzenek korumasını sayabiliriz. Bu aparat araca ortalama 450 kg yakın bir ek yük getirmektedir.

Bununla beraber bu zırh Irak ın işgalinde görev alan çok sayıda araca monte edilememiştir. Bu sebepten ötürü Irak`ta görev yapan Amerikan askerleri ve deniz piyadeleri araçlarına başka yerlerden topladıkları hurdalardan türettikleri ve kısaca hillbilly zırh adını verdikleri bir tür `doğaçlama zırh` monte etmektedir. Bu sayede HMMWV`lerin korumasını arttırmaya çalışmaktadırlar. Ancak bu düşünce her ne kadar koruma amaçlıda yapılsa bazen tam tersi etki yapmaktadır. Bu zırh aracın güvenliğini artırmakla beraber ağırlığı ile ters orantılı olarakdan azami hızını azaltmakta, durma mesafesi arttırmakta, direksiyon kullanımını ve aracın kullanım süresini düşürmekte, servis maliyetlerini arttırmaktadır. RESET of the US Army`s Vehicle Fleet Continues - Defense Industry DailyBot generated title --> $67M for HMMWV Recap Program - Defense Industry DailyBot generated title --> Bununla beraber sonradan eklenen ``hillbilly zırh``, araca isabet eden RPG atışları veya patlayıcı düzenek saldırılarında ortaya daha fazla şarapnel çıkmasına neden olmaktadır.

2004 yılı Kasım ayında , Savunma Sekreteri Donald Rumsfeld Amerikan askerleri ve aileleri tarafından daha korunaklı HMMWVleri temin etmemek ve bu sebepten gereğinden fazla askeri kayba sebep olmakla suçlamıştır. NBC: Boost for armored Humvee output - Conflict in Iraq - MSNBC.comBot generated title --> Rumsfeld ise savaştan önce zırh aparat üretiminin çok az olduğuna, firmanın elde bulunan araçlar için yetecek sayıda zırhı ancak uzun bir sürede imal edebileceğini açıklamıştır. Araçlara neden daha önce bu zırhların takılmadığının sorulması üzerine ise bu zırhların Irak Ordusu ile yapılan cephe savaşı sırasında raçlara takılmasının gerekmediğini, ancak düzenli ordu ile yapılan savaşın sona ermesi ve ordunun Irak`ı işgali ile artan gerilla saldırılarının bu ihtiyacı ortaya çıkarttığını belirtmiştir. Araçlara takılmakta olan zırhlar ortalama 680 ila 900 kilo arasında olup aracı çok ağır top ateşi haricindeki her türlü saldırılara karşı korumaktadır. Bununla beraber artan ağırlıktan ötürü araçların devrilmesine veya yoldan çıkmalarına sebep olmakta buda araç içerisindeki yolcuların hayatlarını riske atmaktadır. Up-Armored Humvee M1114Bot generated title -->

Zırh üzerine takılan gelişmiş zırh arapatı HMMWVleri yan yüzeylerden gelen her türlü saldırılara karşı korumakla beraber özellikle aracın alt kesiminden gelen saldılarda bu koruma çok az olmaktadır. Özellikle kara mayınlarına ve geliştirilmiş patlayıcı düzenekleri ile yapılan saldırılarda araç içerisindeki mürettebat kötü etkilenmekte ve kayıpları arttırmaktadır.

M1151 modeli için geliştirilmiş başlıca aparatlar ``ASK``, ``FRAG 5`` ve ``FRAG 6`` dır. Up-Armored HUVMEE (UAH)Bot generated title --> $595.8M Contract for M1151 Hummers & Up-Armor Price Limits - Defense Industry DailyBot generated title --> ASK ilk olrak Ekim 2003 yılında araçlara takılmış olup ortalama 450 kg ağrlıktadır. Armor Survivability Kit (ASK) for soft vehiclesBot generated title --> ``Armor Holdings`` firmasının ürettiği zırhın ortalam ağırlığı 340 kiloyu bulmaktadır. HMMWV Armor Kit - BattelleBot generated title --> Donanma Zırh Aparatı (The Marine Armor Kit (MAK)) ise 2005 yılı Ocak ayından itibaren M1114lere takılmaktadır.Ancak bu zırh aparatı aracın toplam ağırlığını arttırmaktadır. Marine Armor Kit [MAK ]Bot generated title --> FRAG 5 son olarak geliştrilen zırh aparatı olarak araç içerisidekilere iyi bir koruma sağlamakla beraber hala patlayıcı düzenekleri ile yapılan saldırlarda yeterki etkiyi sağlamamaktadır. Thousands of Army Humvees Lack Armor Upgrade - washingtonpost.comBot generated title --> FRAG 6 aparatı hala geliştirlmekte olup yüksek korumanın yanında oldukça ağır bir maliyetide beraberinde getirmektedir. FRAG 5 aparatı araca 450 kg yakın ağırlık eklemekte ve aracın genişliğini 60 sm artırmaktadır. Kapılar o kadar ağır olmaktadır ki ancak mekanik bir sistem ile açılıp kapatılabilmektedir. Humvee May Get Armor, Performance BoostBot generated title -->

Gelişmiş zırha sahip HMMWVlerin için başka bir sakınca da herhangi bir saldırı ve kaza sonucunda ağır kapıların mekanizmasının bozulması ve mürettebatın araç içerisinde mahsur kalmasıdır. Bu durum hem mürettabatı açık hedef haline getirmekte hemde yangın veya patlama durumlarında kaçmayı engelemektedir. Field Life-saver: 10th Mountain Division Invents “The Rat Claw” - Defense Industry DailyBot generated title --> Bu durumdan kurtulmak için araç menteşeleri acil durumlarda açılması amacı ile kancalı takılmakta bu durumda halka çekilerek kapı tamamiyle dışarı atılmaktadır. Humvee Doors Trap Troops In addition, Vehicle Emergency Escape (VEE) windows, developed by BAE are currently being fielded for use on the M1114 uparmored HMMWV, with 1000 kits ordered. BAE Invents VEE Quick-Escape Bulletproof Windows - Defense Industry DailyBot generated title -->

Aracın üzerinde makineli tüfeği kullanan araç mürettabatı saldırılara oldukça açık bir hedef olmaktadır. Bu sebepten ötürü bu silahların ön kısmına Vietnam Savaşı sırasında da kullanılan M113 ZPTlerdekine benzer basit bir kalkan takılmıştır. ABD Ordusu şuan BAE Systems firmasından daha iyi bir koruma sağlayan sistemler üzerine tasarımlar geliştirmesini istemiştir. Now That`s a Gunshield: The Chavis Turret - Defense Industry DailyBot generated title --> Yeni sistemde silahçı kalınlığı 45.72 ila 60.96 sm aasında değişen yüksek çelik pilakalar ve kurşun geçirmez camlardan oluşan bir platformdan ateş etmektedir. Bazı HMMWVler ise CROWS adı verilen ve silahçının silahı aracın arka koltuğunda oturarak ateşlemesini sağlayan uzaktan kumanda sistemi ile donatılmıştır.

" target="_blank"> karadan havaya füze sistemi ile Paris Havacılık Fuarı 2007]

Alternatifleri

Bazı kişiler hala Vietnam Savaşı sırasında kullanılan ve çok daha verimli olduklarını düşündükleri M113 türü paletli ZPTlerin çatışmalarda ve konvoylara eşlik görevlerinde kullanılmasını destelemektedir.

Bazı diğer Avrupa ve Güney Afrika ülkeleri ise farklı hafif zırhlı aracı bu iş kullanmaktadır. Örneğin ABD de bu iş için daha hafif zırha sahip ancak V yapısı sayesinde patlamalar karşı daha dayanıklı Cadillac Gage model araçlar üretmektedir.

2007 yılında Deniz Piyade Kolordusu yaptığı açıklamada meydana gelen yüksek kayıplardan ötürü Irakta görev yapan tüm HMMWV araçlarının yerine birkaç bin adet MRAP zırhlı araç alımına gidileceğini belirtti. Bunlar arasında International firmasına ait MaxxPro, BAE OMC firmasına ait RG-31, BAE firmasına ait RG-33, Force Protection firmasına ait Cougar ve Protected Vehicles Inc firmasına ait Golan Tekerlekli Zırhlı Araç bulunmaktadır. MRAP Advance Purchase #2: Oshkosh, PVI & GD MRAP: Survivable Rides, Start Rolling Cougar Armored Trucks to Stalk Mines on the Battlefield Marine Corps Announces Mine Resistant Ambush Protected Vehicle Contracts

Bunun yanında diğer ciddi bir eksi tarafı bu zırh arttırımları sonucunda araçların özellikle Afganistan da görev yapan birlikler açısından hava ile nakliyesinin imkansız hale gelmesidir.

," target="_blank"> Irak yakınlarında yol denetiminde. Aracın arkasındaki yazıda araca arkadan fazla yaklaşılmaması,aksi halde ateşle karşılık verileceği yazılmakta.]

HMMWV Değişim programı



HMMWV değişim programı Birleşik Devletler Ordusu üstlenilen ve şuan halihazırda kullanılan AM General firmasına ait HMMWV araçlarıın değişimini kapsamaktadır. HMMWV üretildikten sonra birçok defa değişime uğramış ve üretilme amaçlarının dışında taktiksel rollerde kullanılmıştır. ABD Ordusu bu araçların kısa ve uzun dönemde nasıl değiştirileceğine dair yoğun çalışmalar içerisine girmiştir. Kısa vadede bu araçların Mayına dayanıklı baskın korumalı programı çerçevesinde değiştirilmesi düşünülmektedir. Uzun dönemde ise bu araçların Müşterek Hafif Taktiksel Araç ve Gelecek Nesil Taktiksel Kamyon Sistemi programları çerçevesinde dönüşümüne çalışılmaktadır. Bu sistemler içerisinde halihazırda kullanılan HMMWVlerin üretilecek yeni nesil araçlarla değiştirilmesi düşünülmektedir. Şuan deneme çalışmaları yapılan araçlardan bazıları MillenWorks Light Utility Vehicle, International FTTS ve ULTRA APdir.

Modelleri



Kısmi HMMWV modelleri

  • M56 Coyote Duman Jeneratörü Bu araç kasasında taşımakta olduğu duman jenaratörü ile açık alanda birliklerin düşmanın atış hattında duman içerisinde kaybolmasını sağlar. http://www.fas.org/man/dod-101/sys/land/m56.htm
  • M707 HMMWV Knight/Stiker Keşif birlikleri bünyesinde 24 saat boyunca gözetleme, hedef yakalama ve yer belirleme görevlerinde bulunuyordu.http://www.globalsecurity.org/military/systems/ground/m707.htm
  • M966 HMMWV TOW Aracın basit bir zırhı ve TOW fırlatma düzeneği bulunmaktadır. Araç nakliye ve gerektiğinde TOW silahını kullanarak zırhlı araçları imha etmektir. Üzerinde taşıdığı silah kaidesi gerektiğinde 360 derecelik yatay ve +20 ila -10 derece dikey açılarda hareket edebilir. Tam dolu olarak 60 derecelik yatay olarakta 40 derecelik açıya tırmanabilir. Su engellerinden aparatsız 75 sm kadar, aparatla 150 sm kadar sudan geçebilir.http://www.globalsecurity.org/military/systems/ground/m966.htm
  • M996 Cankurtaran Aracın basit bir zırhı bulunmakta ve çatışma bölgesinden yaralıları hastaneye taşımakta kullanılmaktadır. M996 ve M996A1 modelleri daha ufak kasaya sahip olup 2 adet sedyeli veya 6 adet oturan yaralıyı taşıma kapasitesine sahiptir.Bunların haricinde sürüce ve sıhhıye elemanıda bulunmaktadır. http://www.globalsecurity.org/military/systems/ground/m996.htm
  • M997 Cankurtaran M997, M997A1 ve M997A2 daha büyük bir kasaya sahip olup 4 adet sedyeli veya 8 adet oturan yaralıyı taşıma kapasitesine sahiptir.Cankurtaranın ısıtma, iklimlendirme ve NBC koruması bulunmaktadır. http://www.globalsecurity.org/military/systems/ground/m997.htm
  • M998 Kargo/Birlik M998 ve M998A1 askeri amaçlı techizat, malzeme veya birlik nakliyesi için tasarlanmıştır. Aracın basit bir zırhı ulunmaktadır. Kargo modeli ise 1100 kiloya kadar malzeme, insan olarak ise 2 mürettebat ve 8 tam techizatlı askeri taşıyabilir. http://www.globalsecurity.org/military/systems/ground/m998.htm
  • M998 HMMWV Avenger
  • M1025 Zırhlı Taşıyıcı M1025, M1025A1 ve M1025A2 modelleri zırhlı taşıyıcı olarak tasarlanmıştır. Bu araçların 360 derecelik dönüş kabiliyetine sahip bir ray sistemi bünyesinde MK19 otomatik bombaatar; M2 .50 kalibre makineli tüfek ve M60, 7.62 mmlik makineli tüfek takılabilmektedir. http://www.globalsecurity.org/military/systems/ground/m1025.htm
  • M1026 Zırhlı Taşıyıcı/Vinç M1026 ve M1026A1 modelleri zırhlı taşıyıcı olarak tasarlanmıştır. Bu araçların 360 derecelik dönüş kabiliyetine sahip bir ray sistemi bünyesinde MK19 otomatik bombaatar; M2 .50 kalibre makineli tüfek ve M60, 7.62 mmlik makineli tüfek takılabilmektedir. M1025 serisinden farkı bu araçlarda vinç bulunmasıdır.
http://www.globalsecurity.org/military/systems/ground/m1026.htm
  • M1035 Cankurtaran M1035, M1035A1 ve M1035A2 araçları herhangi bir zırhı olmayan ve sadece 2 adet yatan yaralıyı taşıma kapasitesine sahiptir. http://www.globalsecurity.org/military/systems/ground/m1035.htm
  • ``M1036 TOW ve Vinç`` Aracın basit bir zırhı ve TOW fırlatma düzeneği bulunmaktadır M966, M966A1 ve M1121 modellerinden farkı bu araçta vinç olmasıdır. http://www.globalsecurity.org/military/systems/ground/m1036.htm
  • M1037 S-250 Korunak Taşıyıcı Aracın basit bir zırhı ve arkasında S250 model içerisinde elektrik ekipmanı bulunan bir kasası vardır. Bu kasa .çerisindeki mürettebat ile toplamda 1634 kiloyu bulmaktadır. http://www.globalsecurity.org/military/systems/ground/m1037.htm
  • M1038 Kargo/Birlik/Vinç M1038 ve M1038A1 askeri amaçlı techizat, malzeme veya birlik nakliyesi için tasarlanmıştır. Aracın basit bir zırhı ulunmaktadır. Kargo modeli ise 1100 kiloya kadar malzeme, insan olarak ise 2 mürettebat ve 8 tam techizatlı askeri taşıyabilir. M998 serisinde tek farkları bu araçlarda ilavten vinç olmasıdır. http://www.globalsecurity.org/military/systems/ground/m1038.htm
  • M1042 S-250 Kasa Taşıyıcı/Vinç Aracın basit bir zırhı ve arkasında S250 model içerisinde elektrik ekipmanı bulunan bir kasası vardır. Bu kasa .çerisindeki mürettebat ile toplamda 1634 kiloyu bulmaktadır. M1037 modelinde tek farkı vinçi olmasıdır. http://www.globalsecurity.org/military/systems/ground/m1042.htm
  • M1043 Zırhlı Taşıyıcı,Gelişmiş Zırhlı M1043, M1043A1 ve M1043A2 modelleri balistik saldırılara karşı araçları koruyan ilave zırhla kaplanmıştır. Araçlara 360 derecelik dönüş kabiliyetine sahip bir ray sistemi bünyesinde MK19 otomatik bombaatar; M2 .50 kalibre makineli tüfek ve M60, 7.62 mmlik makineli tüfek takılabilmektedir. http://www.globalsecurity.org/military/systems/ground/m1043.htm
  • M1044 Zırhlı Taşıyıcı,Gelişmiş Zırhlı ve Vinç M1044 ve M1044A1 modelleri balistik saldırılara karşı araçları koruyan ilave zırhla kaplanmıştır. Araçlara 360 derecelik dönüş kabiliyetine sahip bir ray sistemi bünyesinde MK19 otomatik bombaatar; M2 .50 kalibre makineli tüfek ve M60, 7.62 mmlik makineli tüfek takılabilmektedir. M1043 serisinden tek farkı bu araçlarda ilave olarak bir vinçin bulunmasıdır http://www.globalsecurity.org/military/systems/ground/m1044.htm
  • M1045 TOW Gelişmiş Zırh M1045 ve M1045A1 modelleri balistik saldırılara karşı araçları koruyan ilave zırhla kaplanmıştır.Ve araçlarda TOW fırlatma düzeneği bulunmaktadır. http://www.globalsecurity.org/military/systems/ground/m1045.htm
  • M1046 TOW Gelişmiş Zırhlı ve Vinç M1046 ve M1046A1 balistik saldırılara karşı mürettebatı ve mühimmatı koruyan ilave zırhla kaplanmış ve TOW fırlatma düzeneği ile silahlandırılmıştır.M1045 serisinden farkı vinç ilave edilmesedir. http://www.globalsecurity.org/military/systems/ground/m1046.htm
  • M1069 M119 105-mmlik Top Çekici Ordunun M119 obüsü kullanmaya başlaması ardından bu silahı çekmek için geliştirilmiştir. Ayrıca bu obüse ait mühimmatıda taşımaktadır. http://www.globalsecurity.org/military/systems/ground/m1069.htm
  • M1097 Ağır M1097, M1097A1 ve M1097A2 basit zırha sahip malzeme, techizet veya birlik nakliyesi için tasarlanmıştır. Bu arçalar 2 mürettebat ve 8 tam techizatlı askeri veya buna eşdeğer malzeme taşıyabilir. Toplamda 2 tona yakın asker veya malzeme taşıyabilir. http://www.globalsecurity.org/military/systems/ground/m1097.htm
  • M1097 Heavy HMMWV Avenger
  • M1109 Gelişmiş Zırhlı Gelişmiş zırh aracın yan ve alt kısmına ilave edilmiş olup bu sayede araç içerisinde bulunan mürettebatı küçük kalibreli ateşli silah ve mayın saldırılarına karşı korumayı amaçlar. http://www.globalsecurity.org/military/systems/ground/m1109.htm
  • HLONS


Büyütülmüş Kapasiteli Modeller

Kısaca EVC denilen (Expanded-capacity vehicle) (Türkçe Büyütülmüş kapasiteli taşıt) modeller aracın hareket, güvenirlik ve randımanında herhangi bir azalma olmaksızın daha yüksek taşıma kabiliyetine sahip olarak tasarlanmış bir HMMWV sınıfıdır.
  • ``M1113``- M1113 modeline ait A2 tasarımı ordu tarafından alınacak HMMWV olarak şeçilmiştir.Şu an hizmette olan ECVler özel operasyon ve haberleşme kasa taşıyıcısı olarak kullanılmaktadır.
AM General firması 2005 yılından itibaren M1151,M1152 ve M1165 modellerinin üretimine başlamıştır. Firma araçların zırh özelliklerini arttırmak için örneğin M1114 ve M1116lar için merkezi Fairfield, Ohioda bulunan O`Gara-Hess & Eisenhardt Armoring Company firması ile ortak çalışmlar içerisine girmiştir. http://www.defense-update.com/products/h/humvee-ogara.htm
  • ``M1114 Artırılmış zıhlı taşıyıcı`` 1995 yılında üretilen M1114lerde büyütülmüş kapasiteye sahip şaseler kullanılmaya başlandı Ordu M1114 modelini farklı zırh seçenekleriyle öncü, askeri inzibat ve levazım birliklerinde ayrıca patlayıcı imha aracı olarak kullandı. M1114`lerin zırhı mürettebatı 7.62 mmlik mermi, 155 mmlik top şarapneli ve 6 kiloya kadar olan tanksavar mayın saldırılarına karşı korumaktadır.
  • ``M1116 Artırılmış zırhlı HMWWV`` M1116 ise Birleşik Devletler Hava Kuvvetleri için tasarlandı. M1116 genişletilmiş bagaj alanı, silahçı için zırhlı taret, geliştirilmiş ısıtma ve iklimlendirme sistemlerine sahiptir.
  • ``M1121 TOW`` Araç mürettebatı ve mühimmatı korumak için zırhla kaplanmış ve TOW fırlatma düzeneği ile silahlandırılmıştır.TOW füze kaidesi 300 derecelik bir açı ile sağa veya sola ayrıca +20 ila -10 derece dikey açılarda aşağı veya yukarı hareket eder. Araç nakliye ve gerektiğinde TOW silahını kullanarak zırhlı araçları imha etmektir. Üzerinde taşıdığı silah kaidesi http://www.globalsecurity.org/military/systems/ground/m1151.htm
  • ``M1123 Ağır`` Araç yeni takılan tamponu ile daha uzun bir görüntüye kavuşmuştur. Araç 2 kişilik mürettebat ve 8 yolcuyla beraber 2 tona yakın yük taşıyabilir.Toplamda 4000 kiloluk çekme kapasitesine sahip bir vinçi bulunmaktadır. ya yakın yük taşıyabilir. http://www.globalsecurity.org/military/systems/ground/m1123.htm
  • ``M1145 Artırılmış zırhlı HMWWV`` Araç ABD Hava Kuvvetleri için hava saldırıları sırasında destek ve hedef belirlemeye yardım için tasarlanmıştır.
  • ``M1151 serisi`` M1151,M1151A1, M1151A1 w/B2, M1152P1 Ambulance: M1151 serisi araçlar standart HMMWV göre dahada geliştirilmiş araçlardır. M1151 ve M1152 serisi araçlarda şae dahada ağırlaştırılmış ve motor bu şaseye göre dahada geliştirilmiştir. Araca takıp çıkartılabilen zırh seçeneği eklenmiştir.Bu zırh sayesinde bu araçlar Gelişmiş Zırhlı HMMWV ler ile aynı korumaya ulaşmaktadır. XM1151 ve XM1152 bu serideki araçlara göre daha hafif, yüksek randımanlı,4X4, hava nakliyesine müsait ve uçaktan paraşütle atılabilen taktiksel olarak çok başarılı araçlarıdır.Araçların dizel motoru, otomatik şanzımanı ile 1050 kiloya kadar taşıma kapasitesi vardır.
    • M1152P1 Cankurtaran: ABD Ordusu 1317 adet cankurtarana ihtiyacı olduğunu açıklamıştır.İlk teslimatlar Ağustos 2007 tarihinde başlayacaktır. Siparişin alımı 2010 yılının Eylül ayında sona erecektir.Araç her türlü askeri özellikten arındırılarak tüm çevre koşullarında yaralıya ilk müdahele yapabilecek hale getirilmiştir.http://www.globalsecurity.org/military/systems/ground/m1151.htm
  • ``M1152 serisi`` M1152, M1152A1, M1152A1 w/B2 http://www.globalsecurity.org/military/systems/ground/m1151.htm
  • ``M1165 serisi`` M1165 , M1165A1, M1165A1 w/B3 : Dört kapılı HMMWV modeli araçlar 2006 yılından itibaren ordu servisine girmiştir. Bu model M1097A2 ve M1113 modellerinin yerine düşünülmektedir.
  • ``Packhorse`` - M1097 troyler çekici modelihttp://www.wenzlau.com/trailers_packhorse.htm
  • ``Scorpion`` - Üzerinde 2B9 Vasilek 82mmlik otomatik havan takılmış model. Bu ağır Humvee şaseli araç üzerindeki 2B9 Vasilyek 82mmlik otomatik havaatar ile çatışma bölgesindeki Amerikan birliklerine koruma sağlamaktadır. Bu araç 2004 yılında Picatinny Arsenal`inde görev yapan ordu mühendisleri tarafından tasarlanmıştır. Havan otomatik olarak tek veya aynı anda dörtlü olarak ateş edebilir. Silahın etkili menzili 1,000m; azami menzili ise 4,000m.yi bulmaktadır. Aracın üzerinde bulunan havan gerektiğinde yola yerleştirilen patlayıcıları belirli bir menzilden imha edebilmektedir.http://www.rdecom.army.mil/rdemagazine/200409/itf_mortar.html
  • ``Kompozit HMMWV`` - AM General firması tarafından denemeleri yapılan araçta TPI Composites firması tarafından geliştirilmekte olan yeni bir zırh kullanılmıştır. TPI Composites and Armor Holdings Unveil Army`s First All-Composite Military VehicleBot generated title --> Aracın toplam ağırlığının düşürülmesine çalışılan projenin asıl amacı taşıta daha fazla zırh koruması sağlamaktır. TPI Composites engineers, fabricates and builds large scale composite structures and composite components for the wind energy, military, and transportation marketsBot generated title --> TPI tam-kompozit zırh, normal çelik ve aliminyumden üretilen zırhlara nazaran HMMWVlere 420 kiloya yakın hafiflik sağlamaktadır. TPI Composites and Armor Holdings Unveil Army`s First All-Composite Military VehicleBot generated title --> Defense Update Newscast - 200707Bot generated title -->


Uluslararası modeller

  • EQ2050/SQF2040
En azından iki adet Çin firması General Motors firmasının yardımıyla HMMMWV kopyası araçlar üretmektedir. Her iki HMMWV kopyası araçta Amerikada üretilen şase, vites kutusu ve dizel motorlar kullanılmaktadır.Bu iki firmadan en azından bir tanesi Dongfeng Motor Corporation (DFM), General Motors Corporation ile birebir çalışma içerisindedir. Firmalar gelecekte büyük bir kısmını kendi toprkalrında üretecekleri parçlardan araçlar üretebilecekleri açıklamıştır. Bunun en önemli nedeni Halkın Özgürlük Ordusunun (Çin Ordusu) firmalardan %100 yerli araçlar istemesidir. tanksavarı ]
  • Yunanistan - Yunan zırhsız M1114, ELBO firması tarafından üretilmektedir. Araç üzerinde Rus yapımı 9M133 Kornet tanksavar silahı bulunmaktadır. Araç 10 adetlik tanksavar mühimmatı saklamaktadır. İsrail firması olan Plasan ile Yunan ELBO firmaları zırhlı HMMWV modelleri M1114GR ve M1118GR üretmektedir. 25th March Independence Day paradeBot generated title -->
  • Plasan firması Portekiz Ordusu bünyesinde bulunan HMMWV için zırh aparatları tasarlamak ve üretmektedir. ASDNews - Aerospace & Defence News - Plasan Sasa Completes Delivery of Unique HMMWV Armor Suites to Portuguese ArmyBot generated title --> İsrail`in Nazareth Illit şehrinde bulunan Automotive Industries firması İsrail Savunma Güçleri için yeni nesil araçlar tasarlamak ve üretmektedir.
  • İsveç yapımı MOWAG Eagle hafif zırhlı aracı ise keşif, kurtarma, eşlik, sınır denetlemesi ve polisiye görevler için kulalnılmaktadır. İlk üretilen Eagle modelelrinde HMMWV şasesi kulanılmış olup son üretilen araçlarda son model Duro III şasesi kullanılmaktadır. Bu araçların NBK silah koruması, iklimlendirme tertibatı ve zırhı bulunmaktadır. Eagle üzerinde kullanıldığı görevlere göre farklı zırh korumaları ilave edilmektedir.Eagle taretine elle veya kumanda ile kullanılabilecek farklı silahlar takılabilmektedir.
  • Türkiye ise Otokar Cobra adında hafif zırhlı araç üretmektedir. Bu araç 4 ila 11 kişilik mürettebatı tam olarak koruyabilecek zırha sahiptir. Cobra`nın 7 değişik Personel veya Silah taşıyıcı modeli bulunmaktadır. Aynı şekilde Cobra nında taretine elle veya kumanda ile kullanılabilecek çok farklı silah seçenekleri bulunmaktadır. İstenilen durumlarda araca suda yüzmesini sağlayacak aparat takılmaktadır.
  • Mısır - Arap Endüstri Organizasyonu bünyesinde HMMWVler üzerine TOW, Milan veya HOT füzeleri monte etmektedir.


Sahte Humveeler

Humvee`lerin popüler olmasından ötürü üzerlerine takılacak bazı aparatlar ile Humvee-benzeri araçlar üretilmektedir. Ancak bu aparatlar sıfırdan bir Humvee yapmaktan çok sedan sınıfı bie araca Humvee görüntüsü vermeye yarar. Birkaç çeşit aparat set olmasına rağmen bunlardan en çok meşhuru "Wombat" (daha bilinen adıyla ``HummBug``)dır. Bu aparat ile dönüştürülen aracın ortalama fiyatı $18,000.00 bulmaktadır. Ancak bu fiyat gerçek bir Humvee ($56,400.00), ya da Hummera oranla çok ucuz kalmaktadır.

Bazı yerel Filipinli firmalar gerçeğinden daha küçük ama tam orantılı sahte Humvee`ler üretmektedir. Bu araçlar genellikle jeep veya jeepneys ait ya da tamamiyle tam ölçütlerinde sahte kamyonlar üzerine takılan masraflı benzili veya dizel motorlardan oluşmaktaydı. Görüntüde aynı Humvee benzeri ama ufak olan bu araçlar sahibinin isteklerine göre fiyatlandırılmaktadır. (En az Php80,000 başlamaktadır).

Benzer araçlar

  • Toyota firması tarafından HMMWV tasarımına çok benzeyen Toyota Mega Cruiser modeli üretilmiştir. Bu aracın Japon Savunma Güçleri için üretilen askeri versiyonuna Koukidousya adı verilmiştir.


Kullanıldığı ülkeler



ABD ordusu dışında kullanıldığı ülkeler:
  • AFG (213+ ABD toplamda Afgan Ulusal Ordusu için 2500 adet araç sözü verildi.)
  • flagicon|Arnavutluk Arnavutluk (300+)
  • DZA (200+)
  • flagicon|Argentina Arjantin (EA: 34; FAA: 6; JAndarma: +/- 12 ve IMARA: 140)
  • BIH(Az sayıda araç Irak ta kullanılmak için sipariş edildi)
  • flagicon|Çin Çin
  • CZE (601nci Özel Kuvvetler Güçleri bünyesindehttp://www.601skss.cz/galerie/1/640/P7210019.jpg)
  • flagicon|Danimarka Danimarka (30 araç TOW ile silahlandırılmış)
  • flagicon|Dominik CumhuriyetiDominik Cumhuriyeti
  • ECU (Tahminen 30 araç Ekvator deniz piyadeleri tarafından kullanılıyor)
  • flagicon|Morocco Fas (6500)
  • GRE (500+ Yunanistanda ELBO tarafından AM General lisansı ile üretildi)
  • flagicon|Hırvatistan Hırvatistan (12 adet Afganistanda görev yapan BM güçleri için sipariş edildi.)
  • flagicon|İran İran (10-20 yeni Irak Ordusundan alındı)
  • IRQ (Yeni Irak Ordusu ve Irak Güvenlik Güçleri tarafından)
  • ESP (Deniz piyadeleri bünyesinde, kara kuvvetleri URO VAMTAC aracını kullanmaktadır)
  • flagicon|Israel İsrail (2000+)
  • COL (400+)
  • flagicon|Kosovo Kosova (50-80 adet Kosova Polisi ve Kosova Koruma Kolordusu).
  • LAT
  • LBN (285)
  • flagicon|Litvanya Litvanya
  • LUX
  • flagicon|Makedonya Makedonya (56)
  • flagicon|Mexico Meksika (3,638+)
  • flagicon|Mısır Mısır 1000+
  • PHL (300)
  • POL (217)
  • PRT
  • ROU (8 + 50-100 gelecekte)
  • SRB (50 özel olarak geliştirilmiş - anti-terör ekibi PTJ bünyesinde)
  • SLO (30)
  • flagicon|ŞiliŞili (200+)
  • flagicon|Thailand Tayland
  • TUR
  • UKR 10 araç ABD tarafından Kosovada görev yapan Polonya-Ukranya Barış Gücüne bağışlanmıştır.
  • flagicon|Venezuela Venezuela (M-1097A1)


Ayrıca bakınız

  • EQ2050, Çinliler tarafından üretilen
  • Lamborghini Cheetah, İtalyan firması tarafından geliştirilen HMMWV modelinin atası
  • Otokar Cobra, hafif zırhlı HMMWV parçalarından faydalanan araç
  • Sandstorm, Sürücüsüz HMMWV deneme tasarımı


Kaynakça



Linkler

commonscat|Humvees

Şablon:Günümüz ZPA ve ZPT

Kaynaklar

Vikipedi

İlgili konuları ara


Görüşler

Bu konuda henüz görüş yazılmamış.
Gürüş/yorum alanı gerekli.
Markdown kodları kullanılabilir.