Saltanatın Kaldırılması

Saltanatın Kaldırılması, Mudanya Mütarekesi'nden sonra, Lozan Barış Konferansı için hazirliklar baslayinca, Osmanlı Hükümeti, Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti yaninda konferansa katilmak arzusunda oldugunu bildirdi. İtilaf Devletleri'nin, hala İstanbul'da bir hükümet tanimak ve onu da Türkiye ile birlikte konferansa çagirmak istemeleri ve bu hükümetin de, delegeleri beraberce seçmek için Büyük Millet Meclisi'ne basvurmasi, Mustafa Kemal Paşa'yı harekete geçird

Bu makalenin ilgili olduğu konu başlıkları: saltanatın kaldırılması, saltanatın kaldırılması
Saltanatın Kaldırılması
Saltanatın Kaldırılması
Saltanatın Kaldırılması, Mudanya Mütarekesi'nden sonra, Lozan Barış Konferansı için hazirliklar baslayinca, Osmanlı Hükümeti, Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti yaninda konferansa katilmak arzusunda oldugunu bildirdi. İtilaf Devletleri'nin, hala İstanbul'da bir hükümet tanimak ve onu da Türkiye ile birlikte konferansa çagirmak istemeleri ve bu hükümetin de, delegeleri beraberce seçmek için Büyük Millet Meclisi'ne basvurmasi, Mustafa Kemal Paşa'yı harekete geçirdi.

Sadrazami Tevfik Pasa'nin baris konferansinda görüs ve sözbirligi, Büyük Millet Meclisi Baskanligi'na çektigi telgraf, Mecliste tepkiyle karsilandi. Gerek Mustafa Kemal Pasa'nin, 24 Nisan 1920 tarihli önergesinde ve gerekse 20 Ocak 1921 tarihli Anayasada egemenligin millette oldugu ilan edilmisti.

Baskomutan Mustafa Kemal Pasa ve pek çok milletvekilinin ortak teklifi 30 Ekim 1922 günü TBMM'de görüsülmeye baslandi. Önergede Saltanatin kaldirildigi belirtiliyordu. Saltanatla birlesmis olan "halifelik" ise ondan ayrilacakti. Atesli görüsmeler sirasinda su düsüncelerin Meclis Genel Kuruluna hakim oldugu görüldü: Saltanat, Halifelikten ayrilsin ve kaldirilsin. Halifeyi biz seçelim; -Saltanat ve Halifelik birbirinden ayrilamaz. Bu nedenle, eger Saltanat kaldirilirsa Halifelik de kalkmis olur ki, böyle bir durum düsünülemez.

Görülen suydu: Basta Hüseyin Rauf (Orbay) Bey ve Refet (Bele) Pasa gibi, Gazi Mustafa Kemal Pasa'nin yakin arkadaslarinin bulundugu bir grup, Halifeligin Saltanattan ayrilamayacagini ileri sürüyorlardi. Saltanatin kaldirilmasi hakkinda kanun tasarisi, Türkiye Büyük Millet Meclisi Karma Komisyonunda görüsülürken, hilafetle saltanatin ayrilamayacagi düsüncesi ileri sürüldü. Ilk grubun içinde bulunanlar ise böyle bir ayrimin mümkün oldugunu belirtiyorlardi.

Mustafa Kemal Pasa söz alarak, tarihsel ve bilimsel açiklamalarda bulunarak, yüksek sesle sunlari söyledi: "Hakimiyet ve saltanat hiç kimse tarafindan hiç kimseye, ilim icabidir diye müzakereyle, münakasa ile verilemez. Hakimiyet, saltanat kuvvetle, kudretle ve zorla alinir. Osmanogullari zorla Türk Milletinin hakimiyet ve saltanatina vaziülyed olmuslardi (zorla el koymuslardi). Bu tasallutlarini alti asirdan beri idame eylemislerdir. Simdi de, Türk milleti bu mütecavizlerin hadlerini ihtar ederek, hakimiyet ve saltanatini isyan ederek kendi eline bilfiil almis bulunuyor.

Bu bir emrivakidir. Mevzubahis olan, millete saltanatini, hakimiyetini birakacak miyiz, birakmayacak miyiz meselesi degildir. Mesele zaten emrivaki olmus bir hakikati ifadeden ibarettir. Bu behemehal olacaktir. Burada içtima edenler (toplananlar) Meclis ve herkes meseleyi tabii görürse, fikrimce muvafik olur. Aksi takdirde, yine hakikat usulü dairesinde ifade olunacaktir. Fakat ihtimal bazi kafalar kesilecektir. "

Mustafa Kemal Pasa'nin bu çok önemli ve tarihi konusmasi sonunda, Karma Komisyon'da, görüsülen teklif hemen kabul edilmis ve ivedilikle Genel Kurulda görüsülerek, 1 Kasim 1922'de 308 Numarali karar olarak benimsenmistir. Yeni Türkiye'nin yeni temellerinin de bir ifadesi olan bu karar ile, hilafet ve saltanat birbirinden ayrilmis, saltanat kaldirilmistir. Ertesi gün, TBMM, Osmanli veliahdi Abdülmecid Efendi'yi halife seçmistir.

Böylece, çok önemli bir gelisme saglanmistir. TBMM'nin Saltanati kaldirma karari, Istanbul Hükümeti tarafindan da benimsenmistir. Hükümet istifa etmistir. Devir ve teslim islerine derhal baslanmistir. Bu tutum, Saltanatin kaldirilmasinin beklendigini de gösterir. Saltanatin kaldirilma karari üzerine, 17 Kasim 1922'de Sultan Vahidettin, Ingiltere himayesine siginarak Malaya zirhlisi ile yurdu terketmis ve Malta'ya gitmistir. Oysa Osmanli tarihinde hiçbir padisahin düsmana siginmak gibi bir tutum içine girdigi görülmemistir.
...

Okuma Önerileri

Atatürk
2 yıl önce

Atatürk, 1881 yılında Selânik'te doğmuş ve 10 Kasım 1938 tarihinde İstanbul'da vefat etmiş, Türk asker ve devlet adamı. Türk Kurtuluş Sav

Mustafa Kemal Atatürk, 1. Dünya Savaşı, 10 Kasım, 11 Ocak, 1871, 1881, 1888, 1893, 1896, 1899, 19. Piyade Alayı (Osmanlı), Zübeyde Hanım, Ali Rıza Efendi, Makbule Atadan, Türkiye Cumhuriyeti, Kurtuluş Savaşı, Atatürk İnkilapları
Laiklik
1 yıl önce

Devletin dinler arasında ve dini görüşlerle dini olmayan görüşler arasında pozitif veya negatif ayrımcılık yapmaması gerektiği temel dü

Laiklik, 1924, 3 Mart, Avrupa Birliği, Cumhuriyet Halk Partisi, Diyanet İşleri Başkanlığı, Fransa, Fransız Devrimi, Fransızca, Halifeliğin Kaldırılması, Hindistan, eğitim, öğretim, lise, üniversite, cumhuriyet, atatürk, inkılaplar, siyaset, din
Mazbata
2 yıl önce

Arapça kökenli bu kelime, Osmanlı'dan beri kullanılıyor. Resmî yazışmalarda 'tutanak' olarak adlandırılan kelime, günlük dilde 'mazbata'

Mabeyin
3 yıl önce

Mabeyin ya da Mabeyn-i Hümayun veya Mabeyn-i Hümayun-ı Cenab-ı Mülukane Osmanlı sarayında padişahın özel kalem müdürlüğü işlevini gör

Cumhuriyet
1 yıl önce

Cumhuriyet, hükümet başkanının, kamu tüzel kişiliğini temsil eden bir heyet tarafından belli bir süre için ve belirli yetkilerle seçildiğ

Cumhuriyet nedir, Cumhuriyet (gazete), Cumhuriyet (kavram), Ziya Öztan, Cumhuriyet (film), Cumhuriyet, Genç Osmanlılar, Jean Bodin, Mithat Paşa, Oligarşi, Türkiye Cumhuriyeti, Meşrutiyet
Saltanat
2 yıl önce

Saltanat, Osmanlı Saltanatı veya Padişahlık (Osmanlıca: ملك )

Kronoloji Osmanlı Tarihi
3 yıl önce

OSMANLI TARIHI KRONOLOJISI 1299-1924 * 1299-1300 - Osmanlı tarihinin başlaması * 1299 - İlk müzik olayı (Selçuklu sultanınca Osman Bey'e Bey

Halk Fırkası
2 yıl önce

Halk Fırkası’nın Kuruluşu (Cumhuriyet Halk Partisi)Milli Mücadele’nin başarıyla sonuçlanıp büyük bir zafer kazanılması üzerine Büy

Halk Fırkası, Halk Fırkası
Ahmed Tevfik Paşa
3 yıl önce

Ahmet Tevfik Paşa (soyadı kanunundan sonra Ahmet Tevfik Okday) (doğumu; 11 Şubat 1845, İstanbul - ölümü; 8 Ekim 1936, İstanbul, Türkiye), Os

Ahmed Tevfik Paşa, 10 Mart, 11 Kasım, 11 Şubat, 13 Nisan, 17 Kasım, 1845, 1872, 1909, 1918, 1919
Mustafa Kemal Atatürk
1 yıl önce

Mustafa Kemal Atatürk, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu, 1881 - 1938 yılları arasında yaşamış ulusal önder. 1881 yılında Selanik'te Kocakas

Atatürk, Birinci Dünya Savaşı, Türkiye, Türk Kurtuluş Savaşı, Osmanlı Devleti, 19 Mayıs, Sivas Kongresi, Erzurum Kongresi, Ankara, Selanik, Sultan Abdülhamit, Zübeyde Hanım
...

Görüşler

misafir Avatar
misafir - 5 yıl önce
sağlık örgütlerinin kurulması hangi kabul ilkesi nedir?

Görüş/mesaj gerekli.
Markdown kullanılabilir.