Nevşehirli Damat İbrahim Paşa

Nevşehirli Damat İbrahim Paşa, Sultan III. Ahmet saltanatında, 9 Nisan 1718 - 1 Ekim 1730 tarihleri arasında sadrazamlık yapmış ve ismi Lale Devri ve Nevşehir ile özdeşleşmiş ünlü Osmanlı devlet adamıdır.

Bu makalenin ilgili olduğu konu başlıkları: nevşehirli damat i̇brahim paşa, 1689, 1703, 1715, 1716, 1717, 1718, 1730, 1 ekim, 3 ekim, 9 nisan
Nevşehirli Damat İbrahim Paşa, Sultan III. Ahmet saltanatında, 9 Nisan 1718 - 1 Ekim 1730 tarihleri arasında sadrazamlık yapmış ve ismi Lale Devri ve Nevşehir ile özdeşleşmiş ünlü Osmanlı devlet adamıdır.

Enderun-i Hümayundan, yani Osmanlı saray üniversitesinden yetişen sadrazamların on üçüncüsü ve Osmanlı sadrazamlarının yüz otuzuncusudur. İzdin (Zeytin) Voyvodası Ali Ağanın oğlu olan İbrahim Paşa, Nevşehir`de dünyaya geldi. İş bulmak için İstanbul`a gelmiş ve Eski Saray masraf katibi Mustafa Efendinin delaletiyle (tavsiyesiyle) 1689`da sarayın helvacı ocağına, daha sonra eski saray baltacıları ocağına kaydolmuştur. İbrahim Efendi hizmetleri ile zamanla yükselip Darüssaade ağasının yazıcı halifesi olarak Padişahın bulunduğu Edirne`ye gitti. Şehzade Ahmet`in padişah olmasından sonra 1703`te Darüssaade ağası yazıcılığına tayin edildi. Bu vazifedeyken padişahın itimat ve teveccühünü kazandı. Ancak Sadrazam olan Çorlulu Ali Paşa onu Edirne`ye gönderdi.

1715`te Mora Seferine çıkan Veziriazam Şehit Ali Paşa, İbrahim Efendiyi mevkufatçılıkla beraberinde götürdü. Buranın alınmasından sonra da tahrir (katiplik) işi ile vazifelendirildi.

İbrahim Efendi, 1716 yılında Avusturyalılarla yapılan Varadin Savaşı`nda bulundu. Mağlubiyetten sonra vaziyeti Padişaha arz etmek üzere bir ariza ile ordu tarafından Edirne`ye gönderildi. III. Ahmet çok güvendiği İbrahim Efendiyi geri göndermeyerek birinci ruznameci yaptı. Birkaç gün sonra da 3 Ekim 1716`da sadaret kaymakamlığına tayin etti.

İbrahim Paşa, 1717`de Şehit Ali Paşanın ölümüyle dul kalmış bulunan III. Ahmet`in kızı Fatima Sultanla nikahlanarak ``Damat`` oldu. İbrahim Paşanın teşebbüsleri sayesinde Avusturyalılarla barış yapılmasının kararlaştırılmasından sonra, 1718`de veziriazamlığa getirilerek Avusturya ile Pasarofça Antlaşması`nı imzaladı. Aynı yıl Venediklilerle de barış yapıldı.

İbrahim Paşanın on üç yıl süren sadrazamlığı zamanında İran ile bir kez savaş yapıldı. Ancak oluşturulan genel barış ortamında devlet bir huzur dönemine girmiştir.

Lale, Çırağan, Sadabad ve diğer mesirelerde, helva sohbetleri düzenlenmesi de bu dönemde oldu. Bunun yanısıra ilk matbaanın tesisi ve sanayi müesseselerinin kurulması onun gayretleri ile gerçekleşti. İbrahim Paşa, Eylül 1730`da meydana gelen Patrona Halil İsyanında asiler tarafından işkence ile öldürüldü.

Devlet işlerine vakıf, düşünceli, mutedil, kadirşinas, kabiliyetli insanların kadrini bilen bir devlet adamıydı. Padişahın teveccühünü (sevgi ve yakınlık) kazanmakla ve bütün işleri eline almakla şımarmamış, kendisine fenalık yapanlara dahi iyilikte bulunmuştur.

Damat İbrahim Paşa`nın hayır eserleri oldukça fazladır. Bunların başında, zevcesi Fatıma Sultanla beraber İstanbul`da Şehzade Camii yakınında yaptırdıkları dershane (Darülhadis), talebeye mahsus odalar, sebil, kütüphane gelir. İstanbul`un muhtelif yerlerinde çeşme, sebil ve mesire yerleri yaptırmıştır. Ayrıca doğum yeri olan ve o tarihte Niğde`ye bağlı olan Muşkara köyünü, başka yerlerden ahaliyi getirip, aşiretleri iskan ile burayı kaza yaptı ve kasabayı sur ile genişletti. Muşkara adını kaldırıp Nevşehir diye adlandırdığı bu yerde iki cami, bir medrese ve medrese talebesiyle fakir halk için imaret yaptırdı.

İstanbul`da kitap satan esnafta bulunan nadide kitapların, ucuz fiyatla satın alınarak Avrupa`ya gönderildiğini öğrenen İbrahim Paşa, bu eserlerin yurtdışına çıkışını yasaklayıp kütüphaneler tesis etti. Ayrıca İstanbul`da bir çini fabrikası ve çuha fabrikasının yanında Hatayi ismi verilen kumaş fabrikasının tesisi, İbrahim Paşa`nın gayret ve çalışmalarıyla olmuştur. Lale Devri ile başlayan park ve bahçelik de bu gayretli sadrazam sayesinde gerçekleşti. Ancak 1730 yılındaki Patrona Halil İsyanı ile yakılıp yıkılan bu bahçelerin benzerleri daha sonra Avrupa`da görüldü.

Kaynaklar

Vikipedi

İlgili konuları ara

1689 1703 1715 1716 1717 1718 1730 1 ekim 3 ekim 9 nisan
...

Okuma Önerileri

Damat Makbul Maktul İbrahim Paşa
3 yıl önce

Pargalı İbrahim Paşa, Makbul İbrahim Paşa, Frenk İbrahim Paşa ya da öldürüldükten sonraki unvanıyla Maktul İbrahim Paşa (1493, Parga - 1

Pargalı Damat İbrahim Paşa, 1493, 1521, 1522, 1523, 1524, 1533, 1536, 15 Mart, 2004, Anadolu
Ibrahim paşa
3 gün önce

Nevşehirli İbrahim Paşa
3 yıl önce

Nevşehirli Damat İbrahim Paşa (d. 1660 - ö.

Nevşehirli Damat İbrahim Paşa, 1689, 1703, 1715, 1716, 1717, 1718, 1730, 1 Ekim, 3 Ekim, 9 Nisan
Damat
1 yıl önce

Damat (< Farsça داماد dāmād ), ana ve babaya göre kızlarının kocası, güvey. ^ Prof.

Damat, 1381, 16. yüzyıl, Aile, Akçe, Anadolu Selçuklu Devleti, Aşk, Bursa, Candaroğulları, Evlilik, Fatih Sultan Mehmed
Nevşehir (merkez)
3 yıl önce

Nevşehir, Nevşehir İlinin merkezi olan şehirdir.==Tarihçe==Kent, Orta Çağ ve Yeni Çağ`da, Seandos; Nissa ve Muşkara adıyla anılıyordu.

Nevşehir (merkez), Nevşehir (merkez) haritası.svg, 1715, 1949, 1961, Acıgöl, Nevşehir, Anadolu, Avanos, Nevşehir, Belediye Başkanı, Boylam, Büyük Selçuklu Devleti
İbrahim Paşa Camii, Şehzadebaşı
3 yıl önce

İbrahim Paşa Camii İstanbul`da Şehzadebaşı`nda Nevşehirli Damat İbrahim Paşa tarafından 1720 yılında yaptırılan camidir. Minaresi sonrad

İbrahim Paşa Camii, Şehzadebaşı, 1720, Nevşehirli Damat İbrahim Paşa, İstanbul
Nişancı Mehmed Paşa
3 yıl önce

Tevkii Nişancı Mehmed Paşa, III. Ahmet saltanatında, 26 Ağustos 1717 - 9 Mayıs 1718 tarihleri arasında sekiz ay on dört gün sadrazamlık yapm

Damad İbrahim Paşa
3 yıl önce

Frenk İbrahim Paşa
3 yıl önce

Pargalı İbrahim Paşa, Makbul İbrahim Paşa, Frenk İbrahim Paşa ya da öldürüldükten sonraki unvanıyla Maktul İbrahim Paşa (1493, Parga - 1

Pargalı Damat İbrahim Paşa, 1493, 1521, 1522, 1523, 1524, 1533, 1536, 15 Mart, 2004, Anadolu
Pargalı İbrahim Paşa
3 yıl önce

Pargalı İbrahim Paşa, Makbul İbrahim Paşa, Frenk İbrahim Paşa ya da öldürüldükten sonraki unvanıyla Maktul İbrahim Paşa (1493, Parga - 1

Pargalı Damat İbrahim Paşa, 1493, 1521, 1522, 1523, 1524, 1533, 1536, 15 Mart, 2004, Anadolu
...

Görüşler

Bu konuda henüz görüş yok.
Görüş/mesaj gerekli.
Markdown kullanılabilir.