Köprülü Mehmed Paşa

Köprülü Mehmed Paşa ( .... - 1661), Osmanlı tarihinin en sarsıntılı döneminde iş başına geçip, 35 yıl devleti başarıyla yöneten Köprülü soyundan gelmiş, büyük sadrazamlardan ilkiydi. Samsun'un ilçesi Vezirköprü'de doğdu. İktidarının ilk yıllarında çok fazla kan dökmüş olmakla beraber, memleketin içinde bulunduğu karışık durum, yaptıklarına hak verilmesini sağlamıştı. Padişahla anlaşarak yaptığı akit sonrası 75 yaşında sadrazam oldu. Devletin iç işlerini düzenledikten so

Bu makalenin ilgili olduğu konu başlıkları: köprülü mehmed paşa, köprülü mehmed paşa
Köprülü Mehmed Paşa
Köprülü Mehmed Paşa
Köprülü Mehmed Paşa ( .... - 1661), Osmanlı tarihinin en sarsıntılı döneminde iş başına geçip, 35 yıl devleti başarıyla yöneten Köprülü soyundan gelmiş, büyük sadrazamlardan ilkiydi. Samsun'un ilçesi Vezirköprü'de doğdu. İktidarının ilk yıllarında çok fazla kan dökmüş olmakla beraber, memleketin içinde bulunduğu karışık durum, yaptıklarına hak verilmesini sağlamıştı. Padişahla anlaşarak yaptığı akit sonrası 75 yaşında sadrazam oldu.

Devletin iç işlerini düzenledikten sonra, güçlü bir donanma oluşturarak Çanakkale ağzını tutmuş, Venedik deniz kuvvetlerini yenilgiye uğratıp boğazı açmıştır. Bozcaada ve Limni'yi kurtardı. İsyan eden Erdel Beyini yola getirdi. Anadolu'daki Abaza ayaklanmalarını bastırıp, vilayetleri gözü dönmüş zorbalardan temizleyip iç düzen ve güvenliği sağladı. Bütçe sorunlarını ele alıp, bu konuda yolsuzluğu görülen kişileri ortadan kaldırdı. Avrupa devletleriyle yeni bir savaşa hazırlandığı sırada, 1661'de Edirne'de öldü. Vasiyeti gereği yerine oğlu Fazıl Ahmet Paşa getirildi.

Köprülü Mehmed Paşa

On yedinci yüzyıl Osmanlı Sadrazamlarından. Babasının adı Hüseyin olup, Arnavutluk’un Berat Sancağının Rudnik köyünde doğdu. Gençliğinde Osmanlı sarayında hizmete alındı. İyi bir tahsil ve terbiye görerek yetiştirildi. Köprülü lakabı, Amasya’ya bağlı Köprü kasabasından evlenip orada ikamet etmesindendir.

Osmanlı Devletinde saray mutfağı olan Matbah-ı amirede hizmete başladı. Osmanlı sultanlarından Dördüncü Mehmed Han (1623-1640) devrinde, Silahdar Hüsrev Paşanın maiyetine girdi. Enderun’da başladığı hizmette, Hüsrev Paşanın vezirliği sırasında Hazinedarlığa yükseldi. Çeşitli voyvodalıklarda yaptığı hizmetler üzerine makam ve rütbesi yükseldi. Şam, Kudüs, Trablus eyaletlerinde valilik yapıp, 1650’de vezirlik rütbesi verildi. Sultan Dördüncü Mehmed Han (1648-1687) devrinde, Boynueğri Mehmed Paşadan sonra 15 Eylül 1656’da Sadrazamlığa tayin edildi.

Köprülü Mehmed Paşa, sadrazamlığa getirilmesiyle, esaslı bir ıslahat başlattı. Mali, adli, askeri tedbirler alıp, Osmanlı Devletini daha da kuvvetlendirdi. Venediklilerin işgaline uğrayan Bozcaada’yı 31 Ağustos 1657’de, Limni Adasını da 15 Kasım 1657’de kurtardı. Osmanlı Devletine karşı Avrupa devletleriyle ittifak kurup, isyan eden Erdel üzerine, 1658 yazında sefere çıktı. 1 Eylül 1658’de Erdel’in kapısı vaziyetindeki Yanova teslim alınıp, Prens Georges Rakoczy kaçınca, yerine Akos Borcsai tayin edildi. Yanova, Şebes ve Lagoş şehirleri Osmanlı Devletine katıldı. Erdel’in haracı kırk bin altına çıkarılıp, elli bin kuruş harp tazminatı alındı. Osmanlı ordusunun ve Vezir-i azam Köprülü Mehmed Paşanın Avrupa kıtasında seferde olmasını fırsat bilen Celaliler, Anadolu’da harekete geçti. Bunun üzerine Avrupa seferi dönüşünde görevlendirilen Köprülü, fesat yuvalarını dağıtıp, elebaşlarını yakalattı. Âsilerin üzerine kuvvet sevk edip, cezalandırdı. Bu Celali hareketlerinin bastırılmasında, Diyarbakır Valisi Murtaza Paşanın çok hizmeti geçti. Osmanlı Devletinin varlığı ve bekası için asilere karşı sert tedbirler aldı.

Köprülü Mehmed Paşa, uzun yıllar çeşitli kademelerde vazife yaptıktan sonra, vezir-i azamlığının 5 yıl 1 ay 15. gününde seksen yaşlarındayken 29/30 Ekim 1661 gecesi vefat etti. Devlete hizmetinden çok memnun olan Sultan Dördüncü Mehmed Han, Köprülü Mehmed Paşanın oğlu Fazıl Ahmed Paşayı Vezir-i azamlığa tayin etti. Köprülü; akıllı, zeki, hadiselerden ders alır, vaziyete göre hareket eder, hissi hareket etmezdi. Her şeyi zamanında yapmaya dikkat ederdi. Devletin menfaatlerini her şeyden üstün tutardı.

Samsun’un Vezirköprü ilçesi ve Köprülü ailesi, Köprülü Mehmed Paşanın adıyla alakalıdır. Kabri, İstanbul Çemberlitaş yakınında yaptırdığı kütüphanesinin bahçesindedir.

Âl-i Osman’a son derecede sadık olup, padişah kendisinden emindi. Devletin en buhranlı dönemlerinde idareyi ele alıp, içeride fitne ve fesadın kökünü kazıyan, dışarıda kaybedilen toprakları tekrar ele geçiren Köprülü Mehmed Paşa, pek çok hayır eserleri bıraktı. Türbesinin yanında medresesi ve çeşmesi, Taraklu Borlu (Safranbolu) da camisi vardır. Tokat’ın Turhal kazasında han, Samsun’un Vezirköprü kazasında çeşme ve namazgahı, Anadolu, Rumeli ve adalarda pekçok cami, mescit namazgah, mektep, köprü, han, çeşme, değirmen ve dükkanlar yaptırdı. Bu eserlerin masraflarını ve tamiratının karşılanabilmesi için de pek çok arazi vakfetti.

İlgili başlıklar

  • Türk Devlet ve Siyaset Adamları
  • Sadrazamlar
  • Müslüman Türk devletleri
  • ...

    Okuma Önerileri

    Mehmed
    3 yıl önce

    Mehmet, İslam peygamberi olan Muhammed'in adından türemiş Türkçe bir erkek adıdır. İsim önce Mehemmet olmuş, sonra Mehmet olarak okunmaya b

    Mehmet, Fatih Sultan Mehmet, Hz. Muhammed, III. Mehmet, IV. Mehmet, Mehmet Akif Ersoy, Mehmet Ali Alabora, Mehmet Ali Erbil, Mehmet Ali Yağcı, Mehmet Ali Şahin, Mehmet Altan
    Mehmed Paşa
    3 yıl önce

    Türk tarihinde birden fazla Mehmed Paşa vardır. Bunlar;

    Mehmed Paşa, Ayas Mehmed Paşa, Benderli Mehmed Selim Sırrı Paşa, Boynuyaralı Mehmed Paşa, Boşnak Derviş Mehmed Paşa, Burdurlu Derviş Mehmed Paşa, Bıyıklı Koca Derviş Mehmed Paşa, Cerrah Mehmed Paşa, Civankapıcıbaşı Sultanzade Semiz Mehmed Paşa, Damat Melek Mehmed Paşa, Darendeli Cebecizade Mehmed Paşa
    Liste - Osmanlı Vezirleri
    3 yıl önce

    I. OsmanOrhan Gazi Alaüddin Paşa (İlk sadrazam) Gündüz Alp (İnönü Beyi) Hasan Alp (Yarhisar Beyi) Turgut Alp (İnegöl Beyi) Konur Alp A

    Şükrü Paşa (Mehmed)
    2 yıl önce

    Şükrü Paşa (Mehmed) Osmanlı Devletinin son yıllarında yetişmiş, Balkan Harbi sırasında Edirne'yi kahramanca müdafaa etmiş kumandan. Adı

    Mehmet (anlam ayrımı)
    3 yıl önce

    === Osmanlı padişahları ===* I. Mehmed (Çelebi), 5. Osmanlı padişahı* II.

    Köprülü Mehmed Paşa
    1 yıl önce

    Köprülü Mehmed Paşa ( .... - 1661), Osmanlı tarihinin en sarsıntılı döneminde iş başına geçip, 35 yıl devleti başarıyla yöneten Köpr

    Köprülü Mehmed Paşa, Köprülü Mehmed Paşa
    Sadrazamlar
    3 yıl önce

    Osmanlı Devleti sadrazamları ve başbakanlarına ait detaylı liste.

    Osmanlı İmparatorluğu
    1 yıl önce

    Osmanlı Devleti, 13. yüzyıl sonlarından 20. yüzyılın ilk çeyreğine değin varlığını sürdüren Türk devleti. Anadolu'da kurulmuş, sın

    Osmanlı Devleti, Saltanat, Osmanlı'da ıslahat hareketleri, Islahat Fermanı, Tanzimat, Sultan Abdülhamit, Fatih Sultan Mehmet, Kanuni Sultan Süleyman, Osmanlı Beyliği, Anadolu, Osmanlıca, İstanbul, Padişah, Hilafet, Halife, Osmanlı Sultanları, Edirne, Bursa, Beylik, Osmanlı Ordusu, Sadrazam, Saray, Topkapı Sarayı, Dolmabahçe Sarayı, Süleymaniye Cami, Türkler, Atatürk, Türkiye Cumhuriyeti, Birinci Dünya Savaşı
    Karamani Mehmed Paşa
    3 yıl önce

    Karamani Mehmed Paşa, Mevlana'nın torunlarındadır. 1458'de vezir, 1464'te nişancı, 1478'de sadrazam oldu. Fatih Kanunnamesi'nin hazırlanmasınd

    şeyhülislam
    1 yıl önce

    Şeyhülislam ya da Şeyh-ül İslam dinsel konularda en yüksek derecede bilgi ve yetkiye sahip olan kimse anlamına gelir. Osmanlı Devleti zamanın

    ݞeyhülislam, ݞeyhülislam
    ...

    Görüşler

    Bu konuda henüz görüş yok.
    Görüş/mesaj gerekli.
    Markdown kullanılabilir.