--}}

Yasak Şehir

coor title dms|39|54|56|N|116|23|27|E `` Yasak Şehir `` (Çince: ``紫禁城``) Çing ve Ming handedanlıkları zamanında Çin İmparatorluğu`nun en önemli sarayı olan Yasak Şehir Çin`in Pekin bölgesinde bulunmaktadır.

720,000 m² lik bir alana kurulu olan muazzam büyüklükteki sarayın 8,886 odası bulunmaktadır.

Unesco tarafından 1987 yılında en geniş alana sahip kültür mirası olarak belirlenmiştir. Tayvan Taipei`deki Milli Saray Müzesi ile aynı enstütüde olmalarına karşın Çin İç Savaşı`ndan sonra birbirlerinden ayrılmışlardır.

İsmi

Yasak Şehir`in birçok ismi vardır. Çincesi Zijin Cheng olan sarayın litreatürdeki anlamı Mor Yasak Şehir`dir. ``Yasak`` denmesinin nedeni imparatorun izni dışında kimsenin saraya girememesinden gelmektedir. ``Zijin Cheng``,çok sayıda anlam ile doldurulmuş isimdir." ``Zi`` " veya " mor " kutup yıldızına dayanır;ki eski Çin`de ``Ziwei`` yıldız olarak adlandırılır. geleneksel Çin astrolojisinde gök yüzü imparatorluğunun yeri idi. Çevrili gök yüzü bölgesi göksel imparator ve onun oğullarının krallığıydı. Yasak Şehir dünyevi imparatorun oturma mekanı olarak ikinci suretiydi. ``Jin`` veya "yasak" bir gerçeği referans ediyordu.Hiçbir kimse imparatorun izni olmadan saraya giremez ve terkedemezdi.``Cheng`` in anlamı duvarlarla çevrilmiş şehirdir. Bugün site genel olarak Çince`de ``Gugong`` olarak bilinir.Anlamı " eski saray" dır.Bu binalara dayandırılan müze " saray müzesi " olarak bilinir. Müze etrafını çevreleyen mülklerin sorumluluğuna sahip olsa da.

Betimlemesi

thumb|right|150px|Eski şehir Beijing`de yasak Şehir Yasak Şehir dünyanın hayatta kalan en geniş sarayıdır.720.000 m² lik bir alanı kaplar(178 akre veya 0.28 mil²).Dikdörtgen olup,961 metre kuzeyden güneye ve 753 metre doğudan batıya uzunluğundadır. Bu kompleks 6 metre derinlik,52 metre kale hendeği ve 8 metre duvar yüksekliği ile etrafı çevrilir.Yasak Şehir Beijing`in duvarlı şehri olarak eski zamanlardan kalma merkez olması için dizayn edildi.Serbestçe etrafı kuşatılır,duvarlı alan imparatorluk şehri olarak adlandırılır.imparatorluk şehri iç şehir ile sarılır,onun güneyi şehir dışına açılır.Yasak Şehir kalıntıları Beijing`in projesinde önemlidir.Merkez kuzey-güney ekseni Beijing`in merkezinde kalır.Bu eksen güneye doğru Tiananmen kapısı ve Tiananmen meydanı`na gider.Çin Halk Cumhuriyeti`nin seramoni meydanıdır.Kuzeyde doğruca Çan Kulesi`ne ve Davul Kulesi`ne uzanır.İç şehrin kuzeyinde dünya tapınağı,batısında ay tapınağı,doğusunda güneş tapınağı yer alır.Dış şehrin güneyinde yanyana olan iki tapınaktan soldaki tarım tapınağı,sağdaki ise cennet (gök)tapınağıdır.

Duvarlar ve Kapılar

thumb|right|150px|Tiananmen kapısı

Yasak Şehir 7.9 metre yüksekliğinde kale duvarları ve 52 metre genişliğinde kale hendeği ile çevrilir.Kuzey ve güney duvarları arasındaki uzaklık 960 metredir.Doğu batı duvarları arası mesafe ise 750 metredir.Duvarların taban genişliği 8.62 metre olup,üste gidildikçe azalarak incelir ve 6.66 metre olur. Top hücümlarına dayanması için bu şekilde dizayn edilmiştir.Bu duvarlar sarayı savunmak ve tutmak için hizmet ederler.Onlar ``Rammed earth core``(vurarak yerleştirilmiş toprak özü) ile inşa edilmişlerdir.Yüzeyler her iki tarafta da üç kat pişmiş tuğla ile kaplıdır.Yarıklar ve çatlaklar harç ile doldurulmuştur.Duvarların dört köşesinde kuleler oturur, anlaşılması zor çatı 72 çatı sırtı ,yeniden meydana getirilen ``Prens Teng`` köşkü ve ``Sarı Turna kuşu`` köşkü ile öğünen.Çünkü onlar Song Hanedanlığı`nın ressamlığında meydana çıkmıştır.Kuleler ,sarayın dış duvarlarda en iyi görünen parçalarıydı halk tabakasından olan insanlar için.Ve pekçok hikaye onlara iliştirildi.

Saray Alanı



Yasak Şehir, dünyada en geniş alana sahip olan saray şehridir. 720,000 m² lik alanın üzerine inşaa edilmiştir. Sarayın ertafı 6 metre derinliğinde hendeklerle ve 10 metre yüksekliğinde surlarla çevrilidir. Bu alan içerisinde 7 resmi salon, 17 saray ve diğer yapılar mevcuttur.

Surları

Sarayı çevreleyen surların her cephesinde birer kapı bulunmaktadır. Güney cephede Meridyen Kapısı, kuzey cephede Tanrının Kudreti kapısı bulunmaktadır. Tanrının Kapısı halk tarafından, Meridyen Kapısı ise sadece imparator tarafından kullanılmaktadır. Bu iki kapı arası 950 m, doğu ve batı duvarları arasında ise 750 m`lik mesafe bulunmaktadır. Duvarlar kanyon ve diğer saldırılardan korunmak amacı ile, kalın ve güçlü bir biçimde inşaa edilmiştir.

Surların üzerinde, dışarıyı ve içeriyi gözetlemek amacı ile sadece bir kule bulunmaktadır. Kuzeydeki diğer kapı ise Tiananmen Kapısı` dır. Mao Zedong`un ülkede komunizm rejimini ilan ettikten sonra bu kapıdan geçmiştir.

Park ve Yeşil Alanlar

Yasak Şehir`in kuzeyinde büyük yeşil alan ve çiçek bahçeleri bulunmaktadır.Bu bahçede yaşları 100 ile 300 arasında değişen bir çok ağaç ve değişik türden birçok bitki bulunmaktadır.

Sembolizm

Krallık rengi olarak yeşil kullanılmıştır. Her çatının köşesinde, içerde yaşıyanların önemine dair numara belirten belirtgeçler kullanılmıştır. 9 numara ise en üst mertebe, yani kralı betimlemektedir.

Saray Çevresi

Yasak Şehir`in çevresinde krallık bahçeleri bulunmaktadır.Batı yakasında iki gölün ortasına kurulu olan binalar kümesi Zhongnanhai bulunmaktadır. Burası günümüzde Çin Komunist Partisi`nin merkez bürosudur.Kuzey batıdaki Behiai Parkı bölgenin en çok bilinen parkıdır. Parkın içinde bir göl bulunmaktadır. Jingshan Parkı ise son Ming imparatorunun, ayaklanan ordunun sarayı basması sonucunda intihar ettiği yer olarak bilinmektedir.

Günümüzde Tiananmen Kapısı`nın önünde, ortada ve her iki yanda olmak üzere üç adet Mao`nun heykeli bulunmaktadır. Soldaki heykelin üzerinde "Çin Halk Cumhuriyeti`nin Vatandaşlarına Uzun Ömür" yazmaktadır. Sağ anıtın altında ise "Birleşik Tüm Dünya İnsanları Uzun yaşasın" yazmaktadır. Burada uzun yaşama dileği sembolik olup, krallığı kastetmektedir. Fakat günümüzde tüm insanlığa olarak algılanmaktadır.

Dış avlu

Gelenksel olarak Yasak Şehir iki kısma ayrılır.Dış avlu veya ön avlu, güney bölümleri içerir.Seramonik amaçlar için kullanılıyordu.İç avlu veya arka saray, kuzey bölümlerini içerir.İmparator ve ailesinin ikametgahıydı.Devletin günlük işleri için kullanılıyordu. Genel olarak Yasak Şehir,üç dikey eksene sahiptir.En önemli binalar merkez kuzey-güney ekseninde yer alır.Dış avlu Yasak Şehrin güney ucu kısmı, imparatorluğun seramoni merkeziydi.Meridyen kapısından girişte geniş bir alanla karşılaşılır,Taihemen (yüksek uyum kapısı) alanı,üzerinde beş köprünün boyda boya geçtiği kırılarak akan iç Altın su nehri`` tarafından delinip geçilir.Arkasında Taihedian (yüksek uyum salonu) alanı. Üç sıra kat beyaz mermer, teras alandan yükselir.Saray komleksinin merkezi,üç avlu bu terasın üstünde yükselir.Güneyden itibaren bunlar,Yüksek Uyum Salonu,Merkez Uyum Salonu ve Koruma Uyum Salonu.Yüksek Uyum Salonu en genişidir.Alanı kuşattığı seviyeden 30 metreden fazla yükselir.İmparatorluk gücünün seramonik merkezidir.Çin`deki en uzun ömürlü ağaç yapıdır.Dokuz at boyu genişliğinde ve beş at boyu derinliğindedir.Dokuz ve beş sayıları imparatorluk majestelerine sembolik olarak bağlantılı bulunmaktadır.İmparatorluk tahtı yakınındaki sekiz direk altın ile kaplıdır.Ve tüm alan ejderha motifleriyle kaplıdır.Ming Hanedanlığı döneminde imparator bu avluda devlet işlerini görüşmek için yer alıyordu.Qing hanedanlığı döneminde salon sadece seramonik amaçlı kullanıldı.Taç giyme törenleri,tayinler ve imparatorluk düğünleri gibi. Mekezi Uyum salonu daha küçüktür(Kare salon).İmparatorun seramoniler öncesi hazırlanması ve istirahati için kullanılıyordu.Üçüncü salon,Koruma Uyum salonu aynı şeyi veya konuyu tekrar gündeme getirmede ve aynı zamanda imparatorluk sınavının final sahne yeri olarak kullanılıyordu. Kuzey ve güney tarafından terasa getiren imparatorluk rampalarının ortası özelliği olan dikkatlice işlenmiş,sembolik ana rölyef oyulmuş sant eserleri içerir.Kuzey rampası(Koruma ve Uyum salonu arkası),tek parça taştan oyulmuş,16.57 metre uzunluğunda,3.07 metre genişliğinde ve 1.7 metre kalınlığındadır.Ağırlığı 200 tondur;ve Çin`deki böyle oyulmuş en geniş sanat eseridir.Güney rampası(Yüksek uyum salonu önündeki) hatta daha uzundur fakat,iki taş kalıbın birlikte birleşmesinden yapılmıştır. Dış avlunun güney batı ve güney doğusundaki Askeri Yükseklik ve Yazınsal Şeref salonlarıdır.Eskiden imparatorun çeşitli zamanlar bakanları kabul ettiği tuttuğu salon olarak kullanılıyordu.Daha sonra sarayın kendi basım evi olarak muhafaza edildi.Ve daha sonra büyük sekreterya ofisi haline geldi.

İç avlu

Din

Tarih

İnşaat



Yasak Şehir sitesi, Moğol Yuan imparatorluğu zamanında imparatorluk şehrinin parçası idi. Ming Hanedan imparatoru `` Hongwu `` (21 Eylül 1328- 24 Haziran 1398; Çin`deki Ming Hanedanlığını kuran ilk imparator "1368-1398") başkenti kuzeydeki Pekin`den ,güneydeki ``Nanjing`` e taşıdı ve 1369 da Moğol saraylarının temelinden yıkılmasını emretti. Onun oğlu ``Zhu Di`` Pekin`deki koltuğunda ``Yen`` prensi yapıldı. 1402 de ``Zhu Di`` tacı zorla ele geçirerek `` Yongle Emperor `` oldu (2 Mayıs 1360 - 12 Ağustos 1424 ,Çin`deki Ming hanedanı`nın üçüncü imparatoru idi :1402 den 1424 e kadar).

Pekin`i Ming imparatorluğunun ikinci başkenti yaptı ve inşaat 1406 de başladı.İlerde Yasak Şehir olacaktı.İnşaat 14 yıldır devam ediyordu.Yaklaşık 200.000 işçi kullanılıyordu.En önemli salonun direkleri güney Çin ormanlarında bulunan ve yaprakları her mevsim yeşil kalan ``Phobe zhennon`` aacından yapıldı.

Büyük direkler ``Qing Hanedanlığı`` nda çam ağacı odunu parçaları çok yönlü kullanılarak yeniden inşa edildi. Büyük teraslar ve geniş taş sanat eserleri Pekin yakınındaki taş ocağındaki taşlardan yapıldı.Daha büyük parçalar geleneksel yönteme göre taşınamıyordu. Yol boyunca merdiven boşlukları kazıldı. Dondurucu kışlarda yerlere sular dökülerek buz tabakası elde edildi ve taşlar buz üzerinde sürüklendi.

Büyük salonun döşemeleri altın tuğlalarla (pişmiş çamur balçık) kaplandı.Her bir yığını pişirmek , metalik sesli çınlayan düz tuğlalar elde etmek için aylar alıyordu. İç dösemelerin çoğu altı yüzyıllık orijinaldır.

Ming Hanedanlığı

Saray tamamlanmadan önce bile ``Zhu Di `` gezi ve avlanma aldatıcı görüntüsü altında Pekin`e taşınıyordu. İmparatorluğun yönetim merkezi dereceli olarak ``Nanjing`` den ``Pekin`` e nakledildi. Saray 1420`de tamamlandığında ``Zhu Di `` oraya taşındı ve Pekin resmi olarak imparatorluğun başkent oldu.

Ancak, onların yapımından hemen hemen dokuz ay sonra ``taç odası``nı da içeren üç ana salon yanarak çöktü. Yeniden inşa edilene kadar 23 yıl böyle kalacaktı. Yasak şehir 1420`den 1644 yılına kadar Ming Hanedanlığının mekanı idi. Nisan 1644 de baş kaldıran kuvvetlerin lideri ``Li Zicheng`` onu zapt etti ve Ming Hanedanı`nın son imparatoru `` Chongzen `` kendini `` Jinghan Tepesi`nde``de astı. ``Li Zichen`` kendi kendini ``Shun Hanedanı`` nın imparatoru ilan etti. Ancak kendisi de hemen, eski Ming generali ``Wu Sangui``nin ordularının ve Mançurya kuvvetlerinin birleşmesinden önce kaçtı.

Qing Hanedanlığı

right|150px|thumb|İmparator Kangxi`nin Yasak şehre dönüşü güney turundan sonra Ekimde,Mancuryalılar kuzey Çin`de üstünlüğü ele geçirmişlerdi,vekil prens Dorgon (17 Ekim 1612-31 Aralık 1650 :Qing Hanedanlığında en etkili Mancuryalı idi,Çin`i Mancurya kurallarına göre yönetti.)Qing Hanedanlığını,Ming Hanedanlığı`nın bir ardılı olduğunu ilan etti.Yasak Şehir`de bir seremoni yapıdı.Genç imparator Shunzi`yi bütün Çin`in imparatoru olduğunu ilan etti. Qing hükümdarları,büyük ölçüde sarayın Ming Hanedanlığı planını sürdürüyorlardı,önemli binaların isimleri hariç.Ming Hanedanlık ismi "ji"karakterini tercih ediyordu.Anlamı üstünlük veya uç,sınır dı. Yeni Qing isimleri barış ve uyumu tercih ediyorlardı.Örnek olarak:Huangji Dian " üstün İmparatorluk binası" ," en üstün uyum binası" na çevrildi Aynı zamanda işaretler ve yer adı levhaları iki dilde yapılıyordu (Çin`ce ve Mancuryaca).Dünyevi sükunet binası,şamanist türbesi haline geldi.

Devrim sonrası

Çin cumhuriyeti hükümeti Beiyang süresinde ``Puyi`` nin sarayda kalma zıtlığı atrıyordu.1923 de ``Reginald Johnston`` Puyi`nin inglizce öğretmeni Puyi`ye saraydaki hadım ağalarının saray hazinelerini dışarı çıkardığını ve onları dışardaki antikacı dükkanlarına sattığını anlattı.Puyi saray kolleksiyonunun resmi sayımını emretti.Ona başlamadan önce,bir yangın kolleksiyonların depolandığı saray bahçesini yakıp kül etti.Puyi yangının hadım ağaları tarafından zimmetlerine geçirmeyi gizlemek için çıkarıldığını ileri sürdü. Bahçeler asla yeniden yapılmadı. Puyi Yasak Şehirde 1924 yılına Feng Yuxiang`ın bir darbe ile şehrin kontrolunü eline aldığı zamana kadar kaldı.Feng önceki bir antlaşmayı ileri sürerek Puyi`yi saraydan kovdu,10 Ekim 1925 de (çifte on gün:Çin Cumhuriyeti Ulusal günü ve Qing Hanedanlığı`nın çöküşü:10.10.1911) Büyük tutarlarda hazineler ve az bulunan nadir sanat eserleri dereceli olarak listelendi. Japonya`nın Çin istilası,bu ulusal hazinenin güvenliğini tehdit etti.Ve onlar Yasak Şehir dışına taşındı.1933 ün başlangıcında önemli el yapımı sanat eserleri paketlendi ve tahliye edildi.İlk önce Nanjing`e ve daha sonra Shangai`a yollandı.Daha sonra japon kuvvetleri Shangai`ı tehdit etti.Çin Cumhuriyetinin icra kolu,kolleksiyonları uzak batıya tahliye etmeye karar verdi.Kolleksiyon üç ana paya ayrıldı.Biri kuzey rotası ile Shaanxi`e yol aldı.Öteki Yangtze Nehri ile ``Sichuan` a yollandı.Sonuncu pay güneye doğru ``Guangxi`` e taşındı.Japon yürüyüşü ilerlemesi,bombalardan korunmak ve yakalanmamak için çabuk hareket etmeyi zorunlu kılıyordu.Sonunda bütün kolleksiyon ``Sichuan`` a ulaştı.Orada savaşın sonuna kadar kaldı.Bu esnada Japon ordusu Beijing`deki Yasak Şehri ele geçirmişdi.Fakat sadece birkaç geniş bronz tüb ve birkaç top götürebildiler.Bunların çoğu savaş sonrası ``Tianjin`` de yeniden elde edildi. II.Dünya Savaşı`nda kolleksiyon Nanjing ve Beijing `e geri taşındı.Hiçbiri zarar görmedi ve kaybolmadı. 1947 `de ``Kuomintag`` Çin ulusal savaşı(1927-1950) nı kaybedince ``Chiang Kai-shek`` (Çin ordusu ve politik lideri:31 Ekim 1887-5 Nisan 1975) Yasak Şehir ve Nanjing`deki ulusal müzeden kolleksiyonların Taiwan`a taşınmasını emretti.Bu olayda hiçbir eser Beijing `den yüklenmedi.Fakat en iyi kolleksiyonların pek çoğu ,Nanjing`den Taiwan`a yüklendi.Bugün Taipei`deki ulusal saray müzesinin özünü biçimlendirir.

Çin Halk Cumhuriyeti altında

1949 da Çin Halk Cumhuriyeti,Tiananmen meydanında doğrudan doğruya Yasak Şehrin karşısında ilan edildi.Sonraki iki on yıl süresinde çeşitli teklifler yapıldı.Temelinden tamamen yıkmak,veya Yasak Şehri yeniden inşa etmek,halk parkı,taşıma değişimi,veya çevre yerleri yaratmak için.Yasak Şehir bu zaman periyodunda bazı zararlara katlandı.Tahtın sökülmesi,isim levhalarının çeşitli binalardan ve bahçelerden kaldırılması,bazı küçük kapı ve yapıların yıkılmasını içerir.Zarar kültür devrimi (1966-1976)zamanında zirveye ulaştı.1966 da atalar dua salonu değiştirildi ve bazı eserler devrimci çamur heykeller sergisi için tahrip edildi.Mamafih daha sonraki yıkım ve tahrip başbakan ``Zhou Enlai`` tarafından şehri korumak için bir tabur asker göderilerek önlendi.Bu ordu aynı zamanda yağma ve talanı da önledi.1966 dan 1971 e kadar Yasak Şehre açılan bütün kapılar ,onu daha çok yıkımdan korumak için kapandı.

Şimdi

Saray müzesi Yasak Şehri korumak ve restorasyonundan sorumludur.Bu nedenle Yasak Şehrin etrafındaki binaların yükseklikleri sınırlanır.2005 de onaltı yıllık restorasyon projesi başlatıldı.Yasak Şehirdeki bütün binaları onun 1912 deki haline uygun olarak tamir ve restorasyonu için.Bu iki yüzyıl içinde Yasak Şehir için üstlenen en büyük projedir.Ve Yasak Şehrin bölümlerini ilerleyen bir şekilde kapamayı tahakkuk,tamir ve restorasyonunu kapsar.Projenin bir parçası olarak bazı terk edilmiş bölümler saray bahçesi gibi yeniden inşa edilecek. Sarayın ticari anlayışını önlemek için büyük efor sarf edildiğinde ticari girişimci farklılığı vardı.Hediyelik eşya ve fotoğraf standı gibi.Bu ticari girişimciler sıksık çekişmeyi canlandırır.Bir yeni cafe zinciri kusurlara kıvılcım çaktı,hediyelik eşya dükkanları medyanın dikkatini alan Çinli vatandaşlara hizmet vermeyi reddetiği zaman.

koleksiyon

Seramik

right|thumb|150px|yaklaşık 1760-1765

Tablolar

Bronz eşyalar

Saat-Kronometetre

Yeşim

Yasak şehrin etkileri

Mimarlık

Sanat,Film ve edebiyat

Buluşma yeri

Resimler

Image:Beijing-forbidden4.jpg Image:Peking_Tempel_in_der_Verbotenen_Stadt.jpg Image:Sunset of the Forbidden City 2006.JPG|Kuzeybatı Kulesi Image:Beijing-forbidden7.jpg Image:Beijing-forbidden9.jpg|Turistler ve Saray Müzesi Image:Forbidden city 05.jpg|Müze İçerisindeki Mimari Image:Ceiling of building in Imperial garden - Forbidden City.jpg Image:Palace Museum 6.jpg Image:Forbiddencitythroneroom01.jpg Image:Beijing-forbidden10.jpg Image:Hydrant Verbotene Stadt.jpg

Kaynaklar

Vikipedi

İlgili konuları ara


Görüşler

Bu konuda henüz görüş yazılmamış.
Gürüş/yorum alanı gerekli.
Markdown kodları kullanılabilir.