Tepedelenli Ali Paşa

Tepedelenli Ali Paşa (1744–24 Ocak 1822), Osmanlı Devletine isyan etmiş olan Yanya valisidir.

Tepedelenli Ali Paşa (1744–24 Ocak 1822) Osmanlı valilerinden, Osmanlı Devletine isyan etmiş olan Yanya valisidir. 1744 yılında Yanya’da doğdu. Dedeleri Arnavutluk’ta muhtelif vazifelerde tanınmış olup, babası Tepedelen mütesellimi Veli Paşadır. Küçük yaşta babası öldüğünden gençliği mücadelelerle geçti. Kurd Ahmed ve Kaplan Paşalara hizmet edip, himayelerine girdi. Kaplan Paşaya damat oldu. Yanya, Delvina ve Tırhala mutasarrıflıklarıyla Derbentler-Başbuğluğu gibi vazifelerde kendini tanıttı. Oğulları Muhtar, Veli Veliyüddin ve Salih Paşalar, çeşitli vazifelerle Kuzey Arnavutluk’la Yunanistan’a hakim olunca buralar Tepedelenli ailesinin malikanesi haline geldi.

Osmanlı-Rusya-Avusturya Savaşında 1787’de Avusturya cephesinde Pançova Harekatına katıldı. Sırbistan’da çıkan isyanı bastırmada hizmetleri oldu. Rus cephesinde de savaştı. Rütbesi 1795’te mirmiranlığa yükseldi. Yanya bölgesindeki yerli halkın çıkardığı isyanların bastırılmasında, Napolyon’un Mısır’a saldırısı sırasında Fransızlarla yaptıkları mücadelelerde zaferler kazandı. 1798’de Preveze yakınında Fransızları bozguna uğratınca kendisine Sultan Üçüncü Selim tarafından vezirlik verildi. Rumeli valisi olarak dağlı eşkıyanın cezalandırılması için bir sene kadar bu vazifede bulundu. On dokuzuncu yüzyılın başında Osmanlı Devletiyle İngiltere, Fransa ve Rusya arasındaki siyasi olaylardan da istifade ederek Makedonya bölgesinin en güçlü adamı haline geldi. Bu bölgenin tanınmış valilerinden İbrahim Paşayı hileyle getirterek, ölünceye kadar Yanya’da hapsetti. Oğlunu yerine göndererek Arnavutluk’un Toskalık bölgesinde hakimiyet kurdurdu.

Ali Paşanın Arnavutluk’ta ve hakim olduğu yerlerdeki tutumu, hadiseleri istismar etmesi, onu devlet içinde devlet gibi hareket ettiriyordu. Mora ahalisinin ve Rumların ayaklanarak devletin başına yeni bir gaile açılmasını istemeyen Sultan Mahmud Han, Tepedelenli Ali Paşanın yaşlı olmasını düşünerek üzerine gitmiyordu.

Ancak, İngilizlerle gizli muhaberelerde bulunan Nişancı Halet Efendinin çevirdiği entrikalar üzerine, Ali Paşa ve oğulları memuriyetlerinin bir kısmından azledildiler. Fakat dinlemedikleri için, üzerlerine karadan ve denizden kuvvet gönderildi. Yanya kalesinde bir sene 4 ay 25 gün muhasaradan sonra, serasker Hurşid Paşanın, hayatına dokunulmayacağına dair teminat vermesi üzerine Ali Paşa, Yanya Gölündeki Pandeleimon Manastırına çekildi. Hurşid Paşanın yazılı bildirisini kabul etmeyen, kindar Halet Efendi, idam fermanını birkaç kişiyle gönderdi. Bunun üzerine kendisini müdafaa eden Tepedelenli, kurşunla vurularak öldürüldü (1822). Tepedelenli Ali Paşanın ölümüyle Rumlar, üzerlerindeki en büyük tehlike ve baskıdan kurtulmuş oldular. Etniki Eterya da bunu fırsat bilerek isyanın başlama zamanının geldiğine kanaat getirip harekete geçti. Böylece Eflak-Boğdan ve Mora’da yıllarca sürecek olan Rum isyanı başlamış oldu.

İlgili başlıklar

  • Türk Devlet ve Siyaset Adamları
  • Sadrazamlar
  • Müslüman Türk devletleri

  • Görüşler

    Bu konuda henüz görüş yazılmamış.
    Gürüş/yorum alanı gerekli.
    Markdown kodları kullanılabilir.

    Tepedelenli Ali Paşa ilgili konular

    • Navarin Olayı

      Çok uluslu bir devlet olan Osmanlı İmparatorluğu'nda, Yunanlılar da Fransız İhtilali'nin etkisi altında kalmışlardı. Rusya ve Avrupa devlet
    • Kaşıkçı Elması

      Kaşıkçı Elması dünyanın en büyük elması. Topkapı Müzesi'ndeki ünlü "Kaşıkçı Elması" adını nasıl almış? Bu elmas Osmanlı Hazin
    • Ali Paşa

      Âlî Paşa Islahat Fermanı’nı hazırlayan ve yürürlüğe koyan Osmanlı sadrazamı. 1815 senesinde İstanbul’da doğdu. Babası Mısır çar
    • Tepedelenli Ali Paşa

      Tepedelenli Ali Paşa (1744–24 Ocak 1822), Osmanlı Devletine isyan etmiş olan Yanya valisidir.
    • Arabacı Ali Paşa

      Bahadırzade Arabacı Ali Paşa, ("Kadı Ali Paşa", "Arap Kulu Ali Paşa" olarak da anılır) (d. Ohri - ö.
    • Preveze

      Preveze Yunanistan`ın Adriyatik Denizi`ne kıyısı bulunan illerinden (nomos) birisidir.
    • Dramalı Mahmut Paşa

      Sultanzade Dramalı Mahmut Paşa, ''Dramalı'' diye de bilinir, Yunanlılar ''Dramalis'' diye yazar (d. yaklaşık 1770 Drama - ö. 26 Ekim 1822 - Gö
    • Tepedelen ilçesi

      Tepedelen (Arnavutça: ''Rrethi i Tepelenës'') Arnavutluk'un otuz altı ilinden biridir. Yüzölçümü 817 kilometrekare olan ilin nüfusu 2004 yıl
    • Ispartalı Seyyid Ali Paşa

      Seyyit Ali Paşa (d. 1756, Uluborlu - ö. 1826, Maltepe, İstanbul) II. Mahmut saltanatında 15 Ocak 1820 - 26 Mart 1821 tarihleri arasında bir yıl
    Tepedelenli Ali Paşa
    Tepedelenli Ali Paşa