Keçecizade Fuat Paşa

Keçecizade Mehmet Emin Fuat Paşa (1814 İstanbul - 1868 Nice), Osmanlı devlet adamı. Tanzimat döneminin önde gelen üç siyasi liderinden biridir. Abdülaziz saltanatında iki kez sadrazam ve toplam on yıla yakın Hariciye Nazırlığı (dışişleri bakanlığı) yapmıştır. Siyasi başarılarının yanısıra keskin zekâsı ve nükteleriyle ün kazanmıştır.

Keçecizade Mehmet Emin Fuat Paşa (1814 İstanbul - 1868 Nice), Osmanlı devlet adamı. Tanzimat döneminin önde gelen üç siyasi liderinden biridir. Abdülaziz saltanatında iki kez sadrazam ve toplam on yıla yakın Hariciye Nazırlığı (dışişleri bakanlığı) yapmıştır. Siyasi başarılarının yanısıra keskin zekası ve nükteleriyle ün kazanmıştır.

Yaşamı

Tanınmış şair ve alim Keçecizade İzzet Molla`nın (1785 İstanbul-1829 Sivas) oğlu, Rumeli Kazaskeri Mehmed Salih Efendi`nin torunudur. Annesi Merzifonlu Kara Mustafa Paşa`nın torunlarındandır.

Gençlik Yılları

Baba ve atalarını izleyerek ilmiye mesleğine girdi; müderris (medrese hocası) diploması aldı. Yanısıra yeni kurulan ve Fransızca eğitim verilen Tıbbiye Mektebi`nde okudu.

Zekasını takdir eden Mustafa Reşit Paşa`nın teşvikiyle siyasi kariyere başladı. Babıali Tercüme Kalemine girdi. 1843`te Portekiz, daha sonra Bükreş ve Petersburg elçiliklerinde bulundu. 1852`de Mısır idaresinin reformuyla ilgili müzakereler için Kahire`ye gönderildi. Kırım Savaşı`nın en kritik dönemlerinde Hariciye Nazırlığı yaptı. Paris Barış Antlaşması müzakerelerinde bulundu.

1854`ten itibaren tanzimat reformlarını planlamakla görevlendirilen Meclis-i Ali-i Tanzimat üyeliğinde ve birkaç kez başkanlığında bulundu. Fransa`ya yakın politikasından dolayı İngiltere`nin baskısıyla 1856`da dışişleri bakanlığından uzaklaştırıldı ise de 1858`de yeniden bu göreve geldi.

1860`ta çıkan Suriye ve Lübnan isyanını bastırmakla görevlendirilerek Şam valiliğine atandı. Bu görevinde eski Şam valisi ve Arabistan ordusu müşiri Ahmed Paşa ile Şam eşrafından birçok kişiyi idam ettirdi. Bu olaydan sonra "Ben ömrümde bir tavuk kesmemiş ve bir kuş vurmamış iken cenabı hak bakınız nelere alet etti" diyerek üzüntüsünü belirttiği rivayet edilir.İbnülemin, ``Son Sadrazamlar`` sf. 162.

İktidar Dönemi

Abdülaziz`in tahta geçişini izleyen sekiz yılda sadrazamlık ve hariciye nazırlığı, iki yakın müttefik ve dost olan í‚li Paşa ile Fuat Paşa arasında birkaç kez el değiştirdi. Fuat Paşa 22 Kasım 1861 - 5 Ocak 1863 ve 1 Haziran 1863 - 4 Haziran 1866 tarihleri arasında 2 dönemde toplam 4 yıl sadrazamlık yaptı. Bunun yanısıra seraskerlik (başkumandanlık) görevinde bulundu.

1866`da Padişahın Mısır Hıdivi Tevfik Paşa`nın kızıyla evlenmesine itiraz ettiği için sadrazamlıktan azledildi. Bir süre açıkta kaldıktan sonra 1867`de yeniden Hariciye Nezaretine atandı. Kışı geçirmek için gittiği Fransa`nın Nice kentinde vefat etti.

Kişiliği

Fuat Paşa zayıf ve çok uzun boylu idi. İbnülemin`e göre "Kaddü kametde pos olduğu gibi talakatı lisaniyede, zerafetde, şetaretde, nükteperdazlıkda, hazır cevablıkda, pervasızlıkda da babasının tam varisi idi... Hazır cevablığı, cür`et ve cerbezesi, her şeyde sürat ve serbestiyi iltizam etmesi, aleyhinde söylenen sözlere kulak vermiyerek yalnız varacağı noktayı nasbı nazar eylemesi, muvaffakiyetini teshil etdi [1]."A.g.e. sf. 182

Başka bir yazara göre "tamamiyle Avrupa tabı ve meşrebine malik, gayet latifegu [2], Paris`lilere taş çıkarırcasına zarif bir zat" idi. Yaşamının son döneminde "baston ve çaket gibi Avrupa adat ve usuline ziyade taklid buyurması" eleştirildi.

Fuat Paşa Mevlevi tarikatine mensuptu. Eşinin ailesinin Antakya`lı ve Nusayri olduğunu Cevdet Paşa ``Maruzatında belirtir.

Evleri

Fuat Paşa`nın Şehzade Camii karşısında muhteşem bir konağı vardı. Bu yapı 11 Aralık 1864 gecesi yanmış ve Paşa, Sadrazam Yusuf Kamil Paşa`nın Sirkeci Demirkapı`daki konağına taşınmıştı. Bir süre sonra bu konak da yandı. Bu felaket üzerine Padişah Abdülaziz Beyazıt`ta bugün İstanbul Üniversitesi Eczacılık Fakültesi olarak kullanılan kagir binayı yaptırarak paşanın kullanımına tahsis etti. Ancak bu konak 1867`de Maliye tarafından müsadere edildi.

İbnülemin, yangın ve müsadere olaylarından bahsederken Fuat Paşa için "dünyada ellibeş sene temekkün ettiyse de mekan sahibi olamadı" demektedir.A.g.e. sf. 172. Başka bir kaynağa göre ise fact Paşa`nın Küçük Çamlıca`da yazlık bir köşkü olduğu, 1852 tarihinde oğlunun ölümü dolayısıyla buradan ayrılıp Bebek`teki Hekimbaşı Yalısı`na taşınması üzerine bunun boş kaldığını bildirmektedir. Paşa`nın ölümünden sonra varislerine intikal eden köşk bugün mevcut değildir.

Kaynakça

reflist

Osmanlı sadrazamları - Dağılma Dönemi; Tanzimat (1839-1876)

Kaynaklar

Vikipedi

İlgili konuları ara


Görüşler

Bu konuda henüz görüş yazılmamış.
Gürüş/yorum alanı gerekli.
Markdown kodları kullanılabilir.

Keçecizade Fuat Paşa ilgili konular

Keçecizade Fuat Paşa
Keçecizade Fuat Paşa