Irlanda

İrlanda Cumhuriyeti ya da kısaca İrlanda. Atlantik Okyanusu'nda Britanya Adaları'nın batısındaki İrlanda Adası üzerinde kurulu Avrupa Birliği üyesi bir ülke. İrlanda, 1973'ten beri AB üyesi olmasına karşın NATO üyesi değildir.

İrlanda Cumhuriyeti ya da kısaca İrlanda. Atlantik Okyanusu'nda Britanya Adaları'nın batısındaki İrlanda Adası üzerinde kurulu Avrupa Birliği üyesi bir ülke. İrlanda, 1973'ten beri AB üyesi olmasına karşın NATO üyesi değildir.

İrlanda hakkında temel bilgiler

* Sınır uzunluğu: 360 km (Birleşik Krallık ile)

Britanya Adalarını meydana getiren iki büyük adadan kendi adını taşıyan küçüğünün 5/6’sını kaplayan bir devlet. İrlanda, İrlanda Denizi ile Büyük Britanya Adasından ayrılır. Adanın altıda biri İngiltere’ye aittir.

Tarihi

İrlanda’nın ilk yerlileri M.Ö. 6000 yılında Avrupa’dan geldiler. Daha sonra Keltler M.Ö. 400 yılında Gaal’dan gelerek Gal uygarlığını kurdular. St. Patrick 432’de İrlanda’ya Hıristiyanlığı getirdi ve halk yeni dini kabul etti. M.S. 975’ten 1041’e kadar ada Vikinglerin saldırılarına maruz kaldı. 1170 yılında Norm’lar İrlanda’ya geldiler ve 14. yüzyılda ülkenin büyük bir bölümüne hakim olup, Dublin’i kendilerine başşehir yaptılar.

1534 yılında Sekizinci Henry, İngiltere’nin hakimiyetini yeniden kurmak için harekete geçti. Başlangıçta barışçı yollardan yaklaştı ise de, başarılı olamayınca adaya saldırdı. Ayaklanma ve direnmeler çoğalınca daha şiddetli tedbirlere başvurdu. İrlandalılar İngiliz yönetimi karşısında pekçok ayaklanma düzenlediler, fakat başarılı olamadılar. 1801’de İrlanda İngiltere’ye katıldı. İrlanda 1848-1849 yıllarında büyük kıtlığa sahne oldu. Bu sebepten büyük göçler başladı, nüfus 8 milyondan 6,5 milyona indi.

On dokuzuncu yüzyılın ikinci yarısında ülkede hakim siyasi kuvvet olarak Katolik bir orta sınıf belirdi ve İrlanda’nın bağımsızlık mücadelesini devam ettirdi.

Yirminci yüzyıl başlarında Sinn Fein (Yalnız Kendimiz) adıyla Cumhuriyet kurulmasını hedef tutan bir siyasi hareket gelişmeye başladı.

Union devrinin son safhası 1916 da Dublin’de meydana gelen siyasi ayaklanmalarla başladı. Sinn Feinciler Eamon de Valera’nın liderliğinde 1918 parlamento seçimlerini oy çoğunluğuyla kazandılar ama, milletvekilleri Londra’daki Parlamentoya gitmeyerek, toplantılara katılmayı reddettiler. Kendini İrlanda Meclis üyeleri sayarak ihtilalci bir cumhuriyet hükümeti kurdular.

1920’de İngiliz Parlamentosunun çıkardığı İrlanda Hükümeti Kanunu ile biri Belfast’ta diğeri Dublin’de olmak üzere iki İrlanda Parlamentosu meydana getirildi. 1921’de İrlanda-İngiltere Antlaşması ile sonradan İrlanda Cumhuriyeti diye anılacak olan Serbest İrlanda Devletini, İngiliz Milletler Topluluğu içinde yer alan bağımsız bir dominyon olarak tanıdı. Günümüzde karışıklıklar zaman zaman devam etmektedir.

Fiziki Yapı

İrlanda’nın orta bölümü, doğuda Dublin’den batıda Galway’e kadar uzanan bir düzlüktür. Bu düzlük otlaklardan ve ormanlardan meydana gelir ve Büyük Allen bataklığı da bu ovadadır. Ovanın çevresinde 900 m’yi geçmeyen dağlar vardır. Başlıca sıradağlar arasında Wicklow Dağları yer alır. 926 m yüksekliğindeki Lugnaquilla bu dağların en yüksek yeridir. Güneybatıda Kerry Dağlarında Macgillycudys Reeks Dağı(1040 ) Carrantuohill de zirveyi meydana getirir. Burasıİrlanda’nın en yüksek dağıdır. Connemare Dağları, Mayo Dağları ve kuzeybatıdaki Donegal Dağları başlıca sıradağlarıdır.

Bataklıklar ülkenin 1/6’ini kaplar. Bunlar genellikle Shannon Irmağının batısında yer alır. Britanya Adalarının en uzun ırmağı olan Shannon 385 km uzunluğundadır. Ülkenin diğer önemli ırmağı Liffey’dir. Önemli gölleri arasında yine İngiliz adalarının en büyük gölü olan Logh Neagh bulunur. Ayrıca göller bölgesinde Ree, Derg ve Killarney de önemli göller arasındadır.

İklimi

İrlanda’da serin ve ılık bir okyanus iklimi hüküm sürer. Kışlar yumuşak ve rutubetli, yazlar serin ve bulutludur. İlkbahar ve sonbahar mevsimleri uzun sürer. Okyanus rüzgarları yoğun olmayan bol yağmur getirir. Yazın ortalama sıcaklık 15°C, kışın 5°C’dir. Ülkenin beşte üçü, yılda 750 mm ile 1250 mm arasında yağış alır. Batı kıyılarında bu miktar 20.000 mm’yi bulur.

Doğal Kaynaklar

Bitki örtüsü ve hayvanlar: İrlanda topraklarının yaklaşık üçte ikisi çayır ve mer’alardan meydana gelmektedir. Orman yok denecek kadar azdır. En çok rastlanan ağaçlar meşe, dişbudak ve akağaçtır. İrlanda tamamıyla bir kır ülkesidir.

Madenleri: İrlanda’nın maden kaynakları sınırlıdır. Adanın muhtelif yerlerine dağılmış durumda küçük bakır, gümüş, kurşun, çinko, altın ve demir yatakları vardır. Az miktarda taş kömürü bulunur. Adanın geleneksel yakıtı peat denilen yarı karbonlaşmış nebati toprak örtüsüdür.

Nüfus ve Sosyal Hayat

İrlanda’nın nüfusu 3.734.000 dir. Kilometre kareye 53 kişi düşer. Nüfus yoğunluğu doğu ve kuzeyde yüksek, batıda ise düşüktür. Nüfus artışı % 0.5’tir. Nüfus azlığına göçler sebep olmaktadır. Göçlere özellikle kadınlar katılmaktadır.

Nüfusun % 95’i Katolik, % 5’i Protestandır. İrlanda dili ve İngilizce olmak üzere iki resmi dili vardır. İngiltere’nin dominyonu olduğu için İngilizceyi konuşanlar daha çoktur. İrlanda dili bütün okullarda mecburidir.

Eğitim: 6-14 yaş arasında öğrenim mecburi olup, ücretsizdir. Ülkede 3415 ilkokul vardır. Orta öğretim kurumları özel olup, çoğunlukla dini kurumlar tarafından yönetilir. Devlet tarafından yardım görür. Yüksek öğrenim 1908 yılında kurulan Milli İrlanda Üniversitesi ile Dublin Üniversitesi tarafından sağlanır.

Siyasi Hayat

İrlanda Cumhuriyeti, egemen, bağımsız ve demokratik bir devlettir. Parlamento, başkan ve iki meclisten meydana gelir. Bunlar Temsilciler Meclisi ve Senatodur. Cumhurbaşkanı 7 yıl süreyle 18 yaşından büyük seçmenler tarafından seçilir. Senato 60 üyeli olup, 11 üyesi başbakan tarafından tayin edilir. Meclis ise 166 üyelidir. Mahalli idare için ülke 27 bölge konseyine ve 4 ilçe konseyine ayrılmıştır.

Ekonomisi

İrlanda ekonomisi tarıma ve endüstriye aynı derecede bağlıdır. Refah seviyesi yüksek olup, dünya devletleri arasında ilk on arasındadır.

Tarım: Ovalardaki toprakları genellikle verimlidir. Tarımda yulaf ve patates yetiştiriciliği başta gelmektedir. Çalışan nüfusun üçte biri tarımla uğraşmaktadır. Diğer yetiştirdiği ürünler buğday, arpa ve şekerpancarıdır.

Hayvancılık: Topraklarının yaklaşık üçte ikisi çayırlık ve mer’alardan meydana geldiği için hayvancılık çok gelişmiştir. Yılın on ayında hayvanlar otlaklarda otlayabilir. Sığır yetiştiriciliği hayvancılıkta başta gelir. Dağlık bölgelerde ve cılız otlaklarda koyun yetiştiriciliği yapılır. Koşum hayvanı olarak at beslenir. Dört tarafı denizlerle çevrili olmasına rağmen İrlanda’da balıkçılık çok gelişmemiştir. 1977’de Balıkçılık Bakanlığının kurulmasıyla bir sanayi halini almıştır.

Sanayi: Çalışan nüfusun % 30’u imalat, madencilik ve inşaat sektörlerinde çalışır. Ağır sanayii gelişmemiştir. İmalat sanayinin büyük bölümü Dublin’de toplanmıştır. Başlıca sanayiler, gıda, yapı malzemeleri, dokuma, giyim, kimya, metalurji, elektrik malzemeleri ve tütün sektörleridir. İrlanda, sanayideki kömür ve petrolden doğan enerji açığını hidrolik santrallerle kapatmaya çalışmaktadır. Yabancı sermaye sanayinin gelişmesini de teşvik etmektedir. Denizde petrol ve tabii gaz kaynakları araştırılmaktadır.

Ticaret: Besin ürünleri ihracatın yarısındanfazlasını meydana getirir. Sığır eti ihracat toplamının dörtte birini teşkil eder. Canlı hayvan satışı da ihracatta önemli yer tutar. Diğer ihraç ürünleri kimyasal maddeler, makineler, süt ürünleri, yumurta ve dokuma malzemeleridir. İhracatın onda dokuzunu İngiltere ile yapmaktadır. İrlanda dışardan ağır makina, nakliyat malzemeleri, petrol ve petrol ürünleri, tahıl ve hammaddeler satın alır. İthalatın yarısınıİngiltere’den sağlar. İrlanda 1973 yılında AET’ye katılmıştır.

Ulaşım: İrlanda’nın toplam karayolu uzunluğu 9722 km’dir. Demiryollarının uzunluğu ise 1988 km’dir. Hava ulaşımı, İrlanda Hava Yolları ile sağlanır. Ada olduğu için birçok limanı vardır. İrlanda’nın 100 gross tonluk 60 büyük gemisi bulunmaktadır.

Haritası

irlanda koordinatları: 53.412910, -8.243890

Diğer anlamları

irlanda

İtalyanca irlanda kelimesinin İngilizce karşılığı.
n. Ireland, Republic of Ireland, independent republic occupying the island of Ireland; Northern Ireland, part of the United Kingdom

irlanda

Portekizce irlanda kelimesinin İngilizce karşılığı.
n. Erin, Ireland

irlanda

İspanyolca irlanda kelimesinin İngilizce karşılığı.
[Irlanda (f)] n. Ireland, Republic of Ireland, independent republic occupying the island of Ireland; Northern Ireland, part of the United Kingdom; Emerald Isle, island located to the west of the island of Great Britain

irlanda

Türkçe irlanda kelimesinin İngilizce karşılığı.
[Ireland] n. Emerald Isle, Eire, Ireland, Erin adj. Irish

irlanda

İtalyanca irlanda kelimesinin Fransızca karşılığı.
(geografia) Irlande (f)

irlanda

İtalyanca irlanda kelimesinin Almanca karşılığı.
n. irland

irlanda

Portekizce irlanda kelimesinin Fransızca karşılığı.
(geografia) Irlande (f)

irlanda

İspanyolca irlanda kelimesinin Fransızca karşılığı.
(geografía) Irlande (f)

irlanda

İspanyolca irlanda kelimesinin Almanca karşılığı.
n. irland

irlanda

Türkçe irlanda kelimesinin Almanca karşılığı.
npr. Irland

irlanda

İtalyanca irlanda kelimesinin İngilizce karşılığı.
n. Ireland, Republic of Ireland, independent republic occupying the island of Ireland; Northern Ireland, part of the United Kingdom

irlanda

Portekizce irlanda kelimesinin İngilizce karşılığı.
n. Erin, Ireland

irlanda

İspanyolca irlanda kelimesinin İngilizce karşılığı.
[Irlanda (f)] n. Ireland, Republic of Ireland, independent republic occupying the island of Ireland; Northern Ireland, part of the United Kingdom; Emerald Isle, island located to the west of the island of Great Britain

irlanda

İtalyanca irlanda kelimesinin Fransızca karşılığı.
(geografia) Irlande (f)

irlanda

İtalyanca irlanda kelimesinin Almanca karşılığı.
n. irland

irlanda

Portekizce irlanda kelimesinin Fransızca karşılığı.
(geografia) Irlande (f)

irlanda

İspanyolca irlanda kelimesinin Fransızca karşılığı.
(geografía) Irlande (f)

irlanda

İspanyolca irlanda kelimesinin Almanca karşılığı.
n. irland

irlanda

Türkçe irlanda kelimesinin Almanca karşılığı.
npr. Irland

Görüşler

Bu konuda henüz görüş yazılmamış.
Gürüş/yorum alanı gerekli.
Markdown kodları kullanılabilir.

Irlanda ilgili konular

  • VIVA

    Viva TV, Cine 5 grubuna bağlı olarak ve Radyo Viva'nın TV kanalı olarak 25 Ekim 2000 yılında kurulan müzik ağırlıklı bir televizyon kanalı
  • Vogue

    Vogue, aşağıdaki anlamlara gelebilir:
  • When

    EŞY şarkısı
  • Whiskey

    Viski, İrlanda ve İskoçya lehçelerinde "yaşam suyu" anlamına gelen "uisge beatha"dan gelmektedir. Genellikle tahta fıçılarda dinlendirilmiş
  • Whisky

    Viski, İrlanda ve İskoçya lehçelerinde "yaşam suyu" anlamına gelen "uisge beatha"dan gelmektedir. Genellikle tahta fıçılarda dinlendirilmiş
  • Windsor

    Windsor şu anlamlara gelebilir:
  • Boston

    Boston (Okunuşu; Bastın), Amerika Birleşik Devletleri'nin Massachusetts Eyaletinin başkenti ve en büyük şehridir. Ayrıca New England olarak bi
  • Britannia

    Britannia, Roma İmparatorluğu döneminde Latince'de Albion (günümüzdeki İngiltere, İskoçya ve Galler'in olduğu Büyük Britanya adası), Hibe
  • Caucus

    ''Caucus'' (Türkçe "kokus" okunur), özellikle ABD ve Kanada'da da bir siyasi partinin üyeleri veya bir siyasi hareketin destekçilerinin müzakere
  • Atletizm

    ATLETİZM Alm. Leichtathletik, Fr. Athlétisme, İng. Atletic. İnsanın tabii hareketlerinden olan koşu, atlama, atma ve yürüyüşe dayanan, fizik
Irlanda
irlanda