Buhar

BUHAR Alm. Dampf (m.), Fr. Vapeur (f.), İng. Vapor. Bir maddenin, sıvı hâlinden ve bâzı maddelerin ise katı hâlinden sonra geçtikleri gaz hâli. Sıvı hâlinden gaz hâline geçmeye "buharlaşma", katı hâlinden gaz hâline geçmeye ise "süblimleşme" denir. Meselâ karbondioksitin katı hâli olan kuru buz, normal atmosferik şartlarda eriyip sıvı hâline geçmeden hemen gaz hâline geçer. Buharlaşma olayı her sıcaklıkta cereyân edebilir. Çünkü sıvı yüzeyinde bulun

Alm. Dampf (m.), Fr. Vapeur (f.), İng. Vapor. Bir maddenin, sıvı halinden ve bazı maddelerin ise katı halinden sonra geçtikleri gaz hali. Sıvı halinden gaz haline geçmeye "buharlaşma", katı halinden gaz haline geçmeye ise "süblimleşme" denir. Mesela karbondioksitin katı hali olan kuru buz, normal atmosferik şartlarda eriyip sıvı haline geçmeden hemen gaz haline geçer.

Buharlaşma olayı her sıcaklıkta cereyan edebilir. Çünkü sıvı yüzeyinde bulunan sıvı molekülleri her an gaz molekülü gibi serbest hale geçebilir. Daima hareketli olan gaz molekülleri sıvının yüzüne çarparak tekrar sıvı haline döner. Zamanla gaz haline geçen moleküllerle, tekrar sıvı haline geçen moleküller birbirini dengeler duruma gelir. Bu durumda mevcut olan buhar, "doymuş buhar" olarak adlandırılır. Buharlaşma ve buna ait çeşitli özellikleri de inceleyen bir bilim dalı olan termodinamik kaidelerine göre buharlaşma çeşitli grafiklerle ifade edilir. Çünkü buhar; basınç, sıcaklık, hacim ve daha pekçok termodinamik faktörün tesiriyle hal değişimine uğramaktadır. Kritik sıcaklığın altındaki sabit bir sıcaklıkta belirli bir kaptaki buhar sıkıştırılırsa, basınç belirli bir değere geldiğinde buhar sıvı hale geçmeye başlar. Bu anda buharın belirli bir hacmi vardır. Bu basınca buharın o sıcaklıktaki doyma basıncı, hacme ise doyma hacmi denir. Sıkıştırmaya devam edilirse, basınç ve sıcaklık sabit kalır. Bu durumda sıvı ve buhar birlikte karışım halinde bulunur ve tamamen sıvılaşıncaya kadar devam eder. Son buhar zerrelerinin de sıvılaştığı andaki hacim, doymuş sıvı hacmidir. Bu işlem, değişik sıcaklıklar sabit tutulmak suretiyle tekrarlanırsa, her sıvı için doymuş buhar ve doymuş sıvı hacimlerinin hasıl ettiği çan şeklinde bir doyma eğrisi elde edilir. Bu eğrinin altında kalan alandaki noktaların (basınç, sıcaklık ve hacim olarak) ifade ettiği özellikleri taşıyan madde daima bir sıvı-buhar karışımından ibarettir. Sağ taraftaki özellikleri haiz olanlar ise kızgın buhar olarak adlandırılır. Eğrinin üzerindeki noktalar ise doymuş sıvı ve buhara ait özellikleri ifade eder. Kritik sıcaklığın üzerindeki sabit bir sıcaklıkta buhar ne kadar sıkıştırılırsa sıkıştırılsın hiçbir zaman sıvılaşma olmaz. Burada buhar ideal bir gaz gibi düşünülebilir.Her maddenin kendine has bir kritik sıcaklığı vardır.Mesela suyun kritik sıcaklığı 374°C’dir.

Atmosfere açık serbest yüzeyi olan sıvılarda daima buharlaşma meydana gelir. Çünkü her sıcaklıkta belirli bir buharlaşma basıncı vardır. Bu basınç doymuş buharın o sıcaklıktaki basıncına eşit olmaktadır. Yüzeyde meydana gelen buharın basıncı sıvının buharlaşma basıncına eşit olduğu zaman buharlaşma durur ve doymuş buhar meydana gelir. Buharlaşma basıncı açık yüzey üzerindeki buhar veya hava basıncına eşit olunca kaynama hadisesi meydana gelir. Kaynama olmadan meydana gelen buharlaşma tamamen açık yüzeye bağlıdır.

Açık yüzeyi olmayan kapalı sıvılarda normal buharlaşma hadisesi meydana gelmez. Buharlaşma, kaynama neticesinde olur. Kaynama, sıvının herhangi bir noktasında meydana gelebilir. Bunun için ise, sıvının o noktasındaki basıncın o sıcaklıktaki buharlaşma basıncından az olması gerekir. Mesela oda sıcaklığında suyun buharlaşma basıncı 0,02 atmosfer kadardır. Kapalı bir kaptaki suyun basıncı, sıcaklık oda sıcaklığında (20°C) tutulmak üzere bu basınca indirilirse kaynamaya başlar. Buharlaşma tamamlanıncaya kadar sıcaklık sabit kalır. Suyun atmosfer basıncında buharlaşma sıcaklığının, 100°C olduğu, herkes tarafından bilinmektedir. Bu da aynı prensibin neticesidir.

Buharlaşma cereyan ederken gaz haline geçen moleküller çevreden ısı alırlar. Dolayısıyle çevreyi soğuturlar. Yazın sıcak havalarda etrafı ıslattığımızda serinlik olması, suyun buharlaşırken çevreden ısı almasından ileri gelir. Bu ısıyı ifade etmek için buharlaşma ısısı tarif edilmiştir. Bu, atmosfer basıncında bir kg sıvının buharlaşırken çevreden aldığı ısının miktarıdır. Mesela suyun buharlaşma ısısı 539 kcal/kg (1 atm. basınç, 100°C sıcaklıkta), alkolün 210 kcal/kg, civanın 68 kcal/kg vb.’dir.

Kaynak: Rehber Ansiklopedisi

Diğer anlamları

Buhar

Vapour

Buhar

Türkçe Buhar kelimesinin İngilizce karşılığı.
n. steam, vapor, vapour [Brit.], exhalation; aura

Buhar

isı etkisiyle, sıvıların ve kimi katıların dönüştükleri gaz durumu.

Buhar

Türkçe Buhar kelimesinin Fransızca karşılığı.
vapeur [la]

Buhar

Türkçe Buhar kelimesinin Almanca karşılığı.
n. Dampf, Dunst

Görüşler

Bu konuda henüz görüş yazılmamış.
Gürüş/yorum alanı gerekli.
Markdown kodları kullanılabilir.

Buhar ilgili konular

  • Sıcaklık

    Sıcaklık, bir cismin sıcaklığının ya da soğukluğunun bir ölçüsüdür. Bir sistemin ortalama moleküler kinetik enerjisinin bir ölçüsüd
  • Buhar

    BUHAR Alm. Dampf (m.), Fr. Vapeur (f.), İng. Vapor. Bir maddenin, sıvı hâlinden ve bâzı maddelerin ise katı hâlinden sonra geçtikleri gaz hâ
  • Okyanus

    Kıtalar arasındaki büyük çukurlarda kalan geniş ve derin su kütlelerine okyanus denir. Okyanus kelimesi Yunanca "nehir" anlamına gelen "Okeano
  • Rıhtım

    Rıhtım Akarsu ve deniz kıyılarına yolcu indirme bindirme veya eşya yükleme boşaltma maksadı ile sonradan yapılan yer. Rıhtım, taşların b
  • Ruh

    Ruh İnsanda, aklın erdiği bilgileri anlayan, his (duygu) organlarından beyne gelen duyguları alan, bedendeki bütün kuvvetleri, hareketleri idar
  • Teknoloji

    Teknoloji, bilimin, pratik yaşam gereksinimlerinin karşılanmasına ya da insanın çevresini denetleme, biçimlendirme ve değiştirme çabalarına
  • Mutfak

    Mutfak Lokantalarda, otellerde, evlerde, yiyecek ve içeceklerin saklanıp, hazırlandığı özel bir bölüm. Yemek pişirme yeri, matbah. Çok e
  • Buharlaşma

    Bir sıvının gaz haline geçmesi olayına verilen ad. Buharlaşma her sıcaklıkta olur ve buharlaşan sıvı, yüzeyinden moleküller kaybetmek sur
  • Gübre

    Gübre Alm. Dunge mittel (n), Fr. Fumier, engrais (m), Fiente (f), İng. Fertilizer, dung, manure. Bitkinin beslenmesinde lüzumlu olan kimyasal eleme
  • Kükürt

    Atom numarası: 16 Simge: S Kütle numarası: 32.064 Kaynama Noktası (C): 444.6 Erime Noktası (C): 119 Yoğunluk: 2.07 Buhar
Buhar
Buhar