Arabi Paşa Ayaklanması

Mısır`da sömürgeleşmeye karşı Arabi Paşa önderliğinde 1882 yılında çıkan ayaklanmadır. Slogan olarak "Mısır Mısırlılarındır" kullanılmıştır.== Hazırlayan Ortam ==19.

} Mısır`da sömürgeleşmeye karşı Arabi Paşa önderliğinde 1882 yılında çıkan ayaklanmadır. Slogan olarak "Mısır Mısırlılarındır" kullanılmıştır.

Hazırlayan Ortam

19. yüzyılda Osmanlı Devleti içinde hemen hemen özerk bir duruma sahip olan Mısır, 1860`ları izlayarak gelişmeye başlamış ve içinde bulunduğu imparatorluktan daha zengin duruma gelmişti. Mısır`da yönetim ve adalet sistemi yenileştirilmiş, 1869`da Süveyş Kanalı açılmış, Kızıldeniz`de deniz ticareti gelişmiş, demiryolları yapılmaya başlanmış ve pamuk ihracatı artmıştı. Mısır, dünya ekonomisi içine girmişti.

Mısır`da bu gelişmelerin sonucu olarak kabul edilebilecek olan Batı karşıtı ulusçu hareket 1882 yılında Arabi Paşa`nın yükselişiyle başladı. 1869 yılında Süveyş Kanalı`nın açılıp, Kanal Şirketi`nin kurulmasıyla sömürgeci devletlerin bu ülkedeki faaliyetleri yoğunlaştı. Mısır, savaşa dahi gerek duyulmadan yarı sömürge haline gelme tehlikesiyle karşı karşıyaydı.

Dış güçlere karşı mücadele etmekte olan Ulusal Liberal Parti bu sömürgeleşmeye karşı çıktı. Mısır Hidivi İsmail Paşa`nın modernleşme yönündeki faaliyetlerinden hoşlanmayan İngiltere ve Fransa`nın baskısıyla Osmanlı Padişahı II. Abdülhamit, İsmail Paşa`yı görevinden aldı ve yerine İngiltere ve Fransa yandaşı Tevfik Paşa`yı getirdi. Bu durum Arap milliyetçilerinin, Ulusal Liberal Parti`nin önde gelenlerinden Arabi Paşa`nın liderliğinde ayaklanmaları sonucunu vermiştir.

Arabi Paşa`nın Destekçileri

Birbirinden farklı dört unsur Arabi Paşa`nın çevresinde toplanmıştır:

  • Batı örneği anayasa ve bunun yol açacağına inandıkları canlanmayı bekleyen küçük liberal reformcular.
  • Hristiyanlığın yayılmasından ve yönetici sınıfının dini ihmalciliğinden tedirgin olan tutucu Müslümanlar.
  • Ülkeden yabancıları atmak bahanesiyle eski ekonomik ayrıcalıklarını korumak için mücadele eden hoşnutsuz toprak sahipleri.
  • Batılı güçler tarafından uygulanan "askerlik örgütünü asker sayısını azaltarak yeniden düzenleme" politikası altında ezilen albaylar.


Aynı amaçta birleşmiş görünselerde bu birbirlerinden çıkarları temelde çok farklı olan grupların varlığı Mısır politikasını Nasır dönemine kadar sürekli etkileyecektir.

Ayaklanma

Milliyetçileri susturmak amacıyla Arabi Paşa bir ara savunma müsteşarlığına ve sonra bakanlığa kadar yükseltilmişse de özellikle İskenderiye kentindeki gerginlik yabancılara karşı gösteriler ayaklanmaya dönüşmüştür. çıkmasına neden olmuştur.

Sonuçlar

Bu ayaklanma İngilizlerce Mısır`ı işgal için bir bahane olarak kullanılmıştır. Bu ayaklanmayı takiben İskenderiye topa tutulmuş ve 1882 yılında Mısır`ın tümü İngiliz birlikleri tarafından işgal edilmiştir.

Mısır yarı-sömürge durumuna düşmüştür. İngiltere bu rejimi 1914 yılına kadar sürdürmüş ve Osmanlı Devleti Birici Dünya Savaşı`na Almanya`nın yanında girince İngiltere bu devleti koruyuculuğu altına almıştır.

Kaynaklar

Vikipedi

İlgili konuları ara


Görüşler

Bu konuda henüz görüş yazılmamış.
Gürüş/yorum alanı gerekli.
Markdown kodları kullanılabilir.

Arabi Paşa Ayaklanması ilgili konular

  • Kanal Harekatı

    Doğu'da Sarıkamış Harekatı'nın yapılması planlanırken, Suriye'de 4. Ordu kurulmuş ve Bahriye Nazırlığı üzerinde kalmak üzere Cemal Pa
  • Arabi Paşa Ayaklanması

    Mısır`da sömürgeleşmeye karşı Arabi Paşa önderliğinde 1882 yılında çıkan ayaklanmadır. Slogan olarak "Mısır Mısırlılarındır
  • Kavalalı İbrahim Paşa

    Kavalalı İbrahim Paşa (d. 1789, Kavala - ö.
  • Birinci Süveyş Savaşı

    Birinci Kanal Harekâtı, veya Birinci Süveyş Savaşı, Osmanlı'nın 1. Dünya Savaşı sırasında Süveyş Kanalı'na düzenlediği ilk harekâtt
  • Kıbrıslı Mehmed Kâmil Paşa

    Kıbrıslı Mehmet Kâmil Paşa (1833, Lefkoşa - 14 Kasım 1913, Lefkoşa), Osmanlı İmparatorluğu'nun son döneminde 4 kez sadrazamlık yapmış b
  • Osmanlı-Alman İttifakı

    Osmanlı-Alman İttifakı Osmanlı Devleti'nin I.
  • II. Abbas (Mısır)

    II. Abbas veya II. Abbas Hilmi Paşa (d. 14 Temmuz 1874, İskenderiye – ö. 20 Aralık 1944, Cenevre), son Mısır hidividir.
  • İzzet Mehmed Paşa (anlam ayrımı)

    Osmanlı devleti sadrazamları içinde şunlar "İzzet Mehmed Paşa" olabilir:*İzzet Mehmed Paşa - 4 Ağustos 1774 - 6 Temmuz 1775 ve 20 Şubat 1781
  • Mısır Hidivliği

    Mısır Hidivliği, 1805 yılında Osmanlı İmparatorluğu'nun Mısır Valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşa tarafından kurularak 1914 yılına kadar ka
  • Ahmet Tosun Paşa

    Ahmet Tosun Paşa veya Kavalalı Tosun Paşa ya da kısaca Tosun Paşa (''d. 1794 - ö. 1816, Osmanlıca: طوسون پاشا, Arapça: طوسون ب
Arabi Paşa Ayaklanması
Arabi Paşa Ayaklanması